NEA

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ – ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ: Η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της Χαλκιδικής: Συνταγματικές επιταγές και αντισυνταγματικές πρακτικές

Δημόσια Επιστολή – Καταγγελία που έστειλε σήμερα το «Παρατηρητήριο Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων προς: α) Τον Υπουργό ΠΕΝ κ. Σταθάκη, β) Τον Αναπληρωτή Υπουργό ΠΕΝ κ. Φάμελλο και γ) Τον Υφυπουργό Οικονομίας και Ανάπτυξης κ. Πιτσιόρλα. 

 

ΘΕΜΑ: ”Η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της Χαλκιδικής: Συνταγματικές επιταγές και αντισυνταγματικές πρακτικές”

Κατά το Σύνταγμα, τα κοιτάσματα ορυκτών πρώτων υλών είναι “εθνικός πλούτος” και αξιοποιούνται χάριν του δημοσίου συμφέροντος για την προαγωγή της εθνικής και περιφερειακής οικονομίας της Χώρας:

«Άρθρο 106: (Κράτος και εθνική οικονομία)
Παρ. 1: Για την εδραίωση της κοινωνικής ειρήνης και την προστασία του γενικού συμφέροντος το Kράτος προγραμματίζει και συντονίζει την οικονομική δραστηριότητα στη Xώρα, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει την οικονομική ανάπτυξη όλων των τομέων της εθνικής οικονομίας. Λαμβάνει τα επιβαλλόμενα μέτρα για την αξιοποίηση των πηγών του εθνικού πλούτου, από την ατμόσφαιρα και τα υπόγεια ή υποθαλάσσια κοιτάσματα, για την προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης και την προαγωγή ιδίως της οικονομίας των ορεινών, νησιωτικών και παραμεθόριων περιοχών.»

Και κατά το άρθρο 102 του Μεταλλευτικού Κώδικα ν.δ. 210/1973, η μεταλλεία έχει προτεραιότητα έναντι άλλων δραστηριοτήτων ακριβώς επειδή θεωρείται – αξιωματικά και σε κάθε περίπτωση, χωρίς να προσφέρεται απόδειξη – «δημοσίας ωφελείας»:

«Η εκμετάλλευσις των μεταλλείων χαρακτηρίζεται δια την εφαρμογήν των διατάξεων του παρόντος ως δημοσίας ωφελείας».

Στη συνέχεια θα εξετάσουμε αν και κατά πόσο η Συνταγματική επιταγή της ικανοποίησης του δημοσίου συμφέροντος τηρείται την περίπτωση της θεωρούμενης ως μεγαλύτερης στη χώρα μας πηγής ορυκτού πλούτου, αυτήν των Μεταλλείων Κασσάνδρας στην ανατολική Χαλκιδική, η εκμετάλλευση των οποίων έχει παραχωρηθεί στην Ελληνικός Χρυσός, θυγατρική σήμερα της καναδικής Eldorado Gold. Αρχικά οφείλουμε να πούμε οτι κατά την άποψή μας η προστασία και διαφύλαξη του περιβάλλοντος και της υγείας των πολιτών είναι σκοποί δημοσίου συμφέροντος υπέρτερου των όποιων οικονομικών ωφέλειων μπορεί να έχει ένα τέτοιο έργο. Όπως θα καταδείξουμε, ακόμα και με τη στενή θεώρηση του δημοσίου συμφέροντος που το ταυτίζει με τα έσοδα του Δημοσίου, η επιταγή του άρθρου 106 του Συντάγματος όχι μόνο δεν τηρείται αλλά αντίθετα παραβιάζεται καθολικά.

Το δημόσιο συμφέρον ταυτίζεται με τη μεταλλουργία

Με την πρόθεση να ικανοποιηθεί το δημόσιο συμφέρον, στη σύμβαση μεταβίβασης των Μεταλλείων Κασσάνδρας στην Ελληνικός Χρυσός τέθηκε ως όρος η υποχρέωση της αγοράστριας για καθετοποίηση της παραγωγής των μεταλλείων με την παραγωγή καθαρών πολύτιμων μετάλλων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η κατασκευή και λειτουργία μονάδας μεταλλουργίας χρυσού τέθηκε ως στόχος της σύμβασης διότι η ανάκτηση καθαρών μετάλλων εντός της χώρας και η εδώ φορολόγηση τους θα απέδιδε πολλαπλάσια έσοδα για το κράτος σε σχέση με την εξαγωγή ανεπεξέργαστων μεταλλικών συμπυκνωμάτων.

Εν συνεχεία η Ελληνικός Χρυσός υπέβαλε Επενδυτικό Σχέδιο με κεντρικό κορμό μια μεταλλουργική μονάδα στο Μαντέμ Λάκκο (Στρατώνι) που θα εφάρμοζε τη μέθοδο της ακαριαίας τήξης (flash smelting) για να παράγει καθαρό χρυσό, χαλκό και άργυρο. Το σχέδιο αυτό διαφημίστηκε ως η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των πολυμεταλλικών κοιτασμάτων της ανατολικής Χαλκιδικής και ως τέτοιο εγκρίθηκε περιβαλλοντικά και μπήκε σε διαδικασία υλοποίησης. Είναι βέβαιο δε οτι η προσδοκία των υψηλών εσόδων για το δημόσιο ταμείο από τη φορολόγηση των καθαρών μετάλλων βάρυνε αποφασιστικά υπέρ της έγκρισης αυτού του σύνθετου και πολύ μεγάλης κλίμακας έργου, παρά τις αδιαμφισβήτητες και σημαντικότατες αρνητικές περιβαλλοντικές του επιπτώσεις και τη σφοδρή αντίδραση της τοπικής κοινωνίας.

Η σημασία, κατά συνέπεια, της εγχώριας μεταλλουργικής επεξεργασίας των συμπυκνωμάτων για το δημόσιο συμφέρον είναι ξεκάθαρη και δεν μπορεί να υποβαθμιστεί: Κατά την εγκεκριμένη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων της εταιρείας, «η στρατηγική παραγωγή καθαρών μετάλλων είναι εθνική επιδίωξη». Άλλωστε, μέσω της Διαιτησίας που βρίσκεται σε εξέλιξη το Δημόσιο ζητά από το Διαιτητικό Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι η πλήρης και ολοκληρωμένη κατασκευή εργοστασίου μεταλλουργίας και η παραγωγή καθαρών μετάλλων «εμπίπτουν στο δικαιοπρακτικό θεμέλιο της Σύμβασης Μεταβίβασης». Χωρίς μεταλλουργία, δεν υπάρχει δημόσιο όφελος.

Εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον το Επενδυτικό Σχέδιο της Ελληνικός Χρυσός;

Μετά από τα ανωτέρω, θα περίμενε κανείς ότι το Δημόσιο θα επεδίωκε τη μεγαλύτερη δυνατή αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της Χαλκιδικής και ότι η Ελληνικός Χρυσός θα είχε σχεδιάσει μια “επένδυση” που θα επεξεργαζόταν μεταλλουργικά το μεγαλύτερο μέρος αν όχι το σύνολο των μεταλλευτικών αποθεμάτων της περιοχής. Όμως, παρά τις μεγαλοστομίες της εταιρείας και των υποστηρικτών της – μεταξύ τους και η τότε ηγεσία του αρμόδιου υπουργείου – η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Η πολυδιαφημσμένη μονάδα μεταλλουργίας (που όλα πλέον συντείνουν στο ότι δεν θα κατασκευαστεί) πρόκειται να τροφοδοτηθεί ΜΟΝΟ με το συμπύκνωμα πυριτών της τελικής φάσης (Φάση ΙΙΙ) του υποέργου Ολυμπιάδας και με ένα πολύ μικρό μέρος του συμπυκνώματος χαλκού-χρυσού των Σκουριών (στην ελάχιστη δυνατή αναλογία ώστε ο χαλκός να δράσει απλά και μόνο ως καταλύτης για την ανάκτηση του χρυσού).

Κατ’ αρχήν, δεν προβλέφθηκε να τροφοδοτήσουν την μεταλλουργική μονάδα μια σειρά από συμπυκνώματα τα οποία, κατά την εγκεκριμένη ΜΠΕ, θα εξαχθούν για ανάκτηση των καθαρών μετάλλων σε μεταλλουργίες του εξωτερικού χωρίς να αφήσουν φορολογικά έσοδα στο Δημόσιο. Τα συνόψισε σε άρθρο του [εδώ] ο ομότιμος καθηγητής γεωλογίας ΑΠΘ κ. Σαράντης Δημητριάδης:

Α). Το σύνολο των συμπυκνωμάτων γαληνίτη από το μεταλλείο Μαύρων Πετρών: με περιεχόμενους 98.490 τόννους μολύβδου και 233,6 τόννους αργύρου.

Β). Το σύνολο των συμπυκνωμάτων σφαλερίτη από το μεταλλείο Μαύρων Πετρών: με περιεχόμενους 136.695 τόννους ψευδαργύρου και 25,9 τόννους αργύρου.

Γ). Το σύνολο των συμπυκνωμάτων γαληνίτη από το μεταλλείο Ολυμπιάδας: με περιεχόμενους 490.000 τόννους μολύβδου, 3,8 τόννους χρυσού και 1.487 τόννους αργύρου.

Δ). Το σύνολο των συμπυκνωμάτων σφαλερίτη από το μεταλλείο Ολυμπιάδας: με περιεχόμενους 704.671 τόννους ψευδαργύρου, 2,11 τόννους χρυσού και 9,3 τόννους αργύρου.

Ε) Το σύνολο των συμπυκνωμάτων μίγματος πυριτών που θα παραχθούν κατά τη Φάση ΙΙ από το μεταλλείο Ολυμπιάδας: 351.280 τόννοι με περιεχόμενους 8,6 τόννους χρυσού και 11,2 τόννους αργύρου.

Στ). Το σύνολο των συμπυκνωμάτων χαλκού-χρυσού (632.000 τόννοι) που θα παραχθούν κατά τα πρώτα 6 παραγωγικά έτη του μεταλλείου των Σκουριών, πριν το προβλεπόμενο (ήδη πλέον μη προβλεπόμενο) ξεκίνημα της μεταλλουργικής μονάδας: με περιεχόμενους 164.347 τόννους χαλκού και 17 τόννους χρυσού.

Ζ). Το μη κατευθυνόμενο για τροφοδοσία της μονάδας μεταλλουργίας (ήδη μη προβλεπόμενης) μέρος των παραγόμενων συμπυκνωμάτων χαλκού-χρυσού του μεταλλείου Σκουριών κατά τα υπόλοιπα έτη λειτουργίας του: συνολικά 2.448.000 τόννοι συμπυκνώματος χαλκού-χρυσού, με περιεχόμενους 636.532 τόννους χαλκού και 66.1 τόννους χρυσού.

Τα παραπάνω πολύτιμα και βασικά μέταλλα “φυγαδεύονται” στο εξωτερικό κρυμμένα μέσα στα ευτελούς αξίας συμπυκνώματα, χωρίς να φορολογηθούν στη χώρα μας.

Eπιπλέον, έχουν ήδη πωληθεί από την εταιρεία για δικό της αποκλειστικά όφελος τα κάτωθι συμπυκνώματα, ενώ θα μπορούσε να έχει προγραμματιστεί να τροφοδοτήσουν την σχεδιαζόμενη μεταλλουργία χρυσού [εδώ]:

  1. Το στοκ χρυσοφόρου συμπυκνώματος αρσενοπυρίτη που είχε αφήσει στην Ολυμπιάδα η Α.Ε.Ε.Χ.Π.&Λ., με εμπεριεχόμενες 240.000 ουγγιές χρυσού και 1.432.000 ουγγιές αργύρου (1 ουγγιά ~31 γρ.).
  2. Το συμπύκνωμα χρυσοφόρου αρσενοπυρίτη που παρήχθη από τον εμπλουτισμό των παλαιών τελμάτων Ολυμπιάδας (Φάση Ι του υποέργου Ολυμπιάδας), με εμπεριεχόμενες 226.000 ουγγιές χρυσού και 1.427.000 ουγγιές αργύρου.

Την απώλεια σημαντικών δημοσίων εσόδων από την πώληση όλων αυτών των συμπυκνωμάτων είχε επισημάνει στο στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης η Διεύθυνση Μεταλλευτικών και Βιομηχανικών Ορυκτών (ΔΜΕΒΟ) του ΥΠΕΝ που με την από 2.12.2010 γνωμοδότησή της είχε εισηγηθεί να τροποποιηθεί η ΜΠΕ ώστε να συμπεριληφθούν και αυτά στην τροφοδοσία της μονάδας μεταλλουργίας, με στόχο τη μεγιστοποίηση του οφέλους για την εθνική οικονομία. Η εισήγηση αγνοήθηκε.

Είναι φανερό ότι αυτή η “επένδυση” -που με ιδιαίτερη σπουδή και προχειρότητα εγκρίθηκε περιβαλλοντικά ακριβώς όπως προτάθηκε από την εταιρεία και χωρίς καμία τροποποίηση– ούτε “ιδιαιτέρως συμφέρουσα για την εθνική οικονομία» είναι, ούτε η ορθολογικότερη δυνατή αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου των Μεταλλείων Κασσάνδρας. Ο όλος σχεδιασμός εξυπηρετεί αποκλειστικά την επιδίωξη της εταιρείας να καρπωθεί όσο περισσότερα γίνεται κέρδη από τον ορυκτό πλούτο της Χαλκιδικής χωρίς να πληρώσει φόρους στο Δημόσιο.

Επί πλέον, η παραβίαση της σύμβασης μηδενίζει εντελώς το δημόσιο όφελος

Μετά τις από 5-7-2016 και 2-11-2016 αποφάσεις της αρμόδιας τεχνικής υπηρεσίας ΔΜΕΒΟ/ΥΠΕΝ, με τις οποίες τεκμηριώνεται η ανάγκη απόρριψης της μεταλλουργίας όπως εγκρίθηκε περιβαλλοντικά, είναι πλέον σαφές ότι το εργοστάσιο μεταλλουργίας flash smelting δεν μπορεί να λειτουργήσει στη χώρα μας, για πολύ σοβαρούς λόγους, τεχνικούς, περιβαλλοντικούς και δημόσιας υγείας. Η παραβίαση της σύμβασης και η μονομερής από την πλευρά της εταιρείας τροποποίηση του Επενδυτικού Σχεδίου με την αφαίρεση της μεταλλουργικής μονάδας δημιουργεί νέα δεδομένα: με το νέο σχέδιο, το ΣΥΝΟΛΟ των παραγόμενων συμπυκνωμάτων θα εξάγεται χωρίς να ανακτηθούν τα καθαρά μέταλλα.

Στις 26 Ιανουαρίου 2018 η μητρική Eldorado Gold ανακοίνωσε [εδώ] τα προκαταρκτικά οικονομικά αποτελέσματα του 2017 καθώς και προβλέψεις για τη μελλοντική παραγωγή, το κόστος και την εκτιμώμενη τιμής πώλησης των προϊόντων της. Από την ανακοίνωση προκύπτουν και τα εκτιμώμενα από την εταιρεία κέρδη από τα δύο μεταλλεία Σκουριών και Ολυμπιάδας:

Α. ΜΕΤΑΛΛΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΔAΣ

Από το μεταλλείο της Ολυμπιάδας και την τετράμηνη μόνο εντός του 2017 λειτουργία του εκεί εργοστασίου εμπλουτισμού παρήχθησαν 18.472 ουγγιές χρυσού (Au) (συμπεριλαμβάνονται και τα υπόλοιπα από τον καθαρισμό του παλαιού χώρου απόθεσης – Φάση Ι του υποέργου Ολυμπιάδας).

Στην παραγωγή αυτή, παρότι δεν αναφέρεται στην ανακοίνωση, θα πρέπει να προστεθούν 14.126 ουγγιές ισοδύναμου χρυσού από τα παραχθέντα κατά το τελευταίο τετράμηνο του έτους συμπυκνώματα μολύβδου/αργύρου και ψευδαργύρου (Εquivalent Au = αναγωγή σε αξία χρυσού των μεταλλικών αξιών Αργύρου, Μολύβδου και Ψευδαργύρου).

  • Με τις θεωρούμενες από την εταιρεία: τιμή πώλησης 1250 δολάρια /ουγγιά και κόστος 600 δολάρια/ουγγιά, το κέρδος της εταιρείας, μόνο για το 2017, που εισπράχθηκε από αυτήν εκτός Ελλάδας και ΕΕ, αδασμολόγητο και σχεδόν αφορολόγητο, ανήλθε σε 16.574.000 ευρώ.
  • Κατά τη Φάση ΙΙ (2018-2022), που μόλις ξεκίνησε, με εξόρυξη 400.000 t/έτος το ποσό κέρδους που θα εισπράξει η εταιρεία εκτός Ελλάδας και ΕΕ, αδασμολόγητο και αφορολόγητο, θα ανέλθει σε 288.168.000 ευρώ.
  • Στη Φάση ΙΙΙ (2022 – εξόφληση του κοιτάσματος), με προβλεπόμενη εξόρυξη 900.000 t/έτος, θα παράγονται 300.000 ουγγιές χρυσού και ισοδύναμου χρυσού κατ’έτος. Συνολικά, κατά τα προβλεπόμενα 14 έτη της Φάσης ΙΙΙ θα εισπραχθεί από την εταιρεία, εκτός Ελλάδας και ΕΕ, αδασμολόγητο και αφορολόγητο, το ποσό κέρδους των 2.275.000 ευρώ.

Αθροιστικά λοιπόν, από όλα τα χρόνια λειτουργίας του Μεταλλείου Ολυμπιάδας, το εκτός Ελλάδας και εκτός ΕΕ ποσό κέρδους που θα εισπράξει η εταιρεία από την πώληση των παραγόμενων (στο εξωτερικό) καθαρών μετάλλων υπολογίζεται σε: 2.579.742.000 ευρώ. Αδασμολόγητο και σχεδόν αφορολόγητο.

Β. ΜΕΤΑΛΛΕΙΟ ΣΚΟΥΡΙΩΝ

Στα προβλεπόμενα 24 έτη λειτουργίας του, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της εταιρείας, θα παραχθούν οι προβλεπόμενες 3.100.000 ουγγιές χρυσού και οι 729.000 t χαλκού (που ισοδυναμούν με 3.300.000 ουγγιές EqAu), συνολικά δηλαδή 6.400.000 ουγγιές χρυσού.

Το κόστος παραγωγής στις Σκουριές, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Eldorado Gold υπολογίζεται σε μόλις 150 δολάρια/ουγγιά, από τα χαμηλότερα στον κόσμο.

Από την πώληση των παραπάνω εκτός Ελλάδας και ΕΕ, η εταιρεία θα εισπράξει καθαρό κέρδος, αδασμολόγητο και αφορολόγητο: 12.907.000.000 ευρώ.

Γ. ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ

Από τα στοιχεία της ίδιας της Eldorado Gold προκύπτει λοιπόν ότι μόνο από το κοίτασμα Ολυμπιάδα και μέρος του κοιτάσματος Σκουριές (όπως είχε αρχικά εκτιμηθεί και όχι όπως σήμερα αυξημένο επανεκτιμάται) το καθαρό, αδασμολόγητο και σχεδόν αφορολόγητο κέρδος που η εταιρεία θα εισπράξει εκτός Ελλάδας και ΕΕ σε όλη τη διάρκεια της «επένδυσης» θα ανέλθει στο ποσό των:

15.635.542.000 ευρώ.

Το ακριβές τελικό ποσό θα εξαρτηθεί φυσικά από την εξέλιξη των τιμών των μετάλλων κατά τις επόμενες 2-3 δεκαετίες. Στην ίδια ανακοίνωση της Eldorado Gold θεωρείται επικείμενη η έναρξη παραγωγής από το κοίτασμα «Πιάβιτσα», από το οποίο αναμένεται επί πλέον παραγωγή στο μέλλον 1.900.000 ουγγιών χρυσού. Την αξία των οποίων με τον ίδιο τρόπο θα καρπωθεί η εταιρεία.

Δημόσιο όφελος ή δημόσια ζημία;

Τα δύο προφανή λοιπόν ερωτήματα που γεννώνται είναι:

α) Έναντι των παραπάνω όπως αναλύσαμε κερδών της εταιρείας, ποια είναι τα αναμενόμενα κέρδη για το Ελληνικό Δημόσιο από την εκμετάλλευση των Μεταλλείων Κασσάνδρας; Υπάρχει μεταξύ τους μια στοιχειωδώς παραδεκτή σχέση;

β) Έχουν κατά τη Συνταγματική επιταγή ληφθεί όλα τα επιβαλλόμενα μέτρα για την (εννοείται κατά μη ληστρικό τρόπο) αξιοποίηση των πηγών ορυκτού πλούτου, ειδικά στην περίπτωση των μεταλλείων Κασσάνδρας;

Οι δικές μας απαντήσεις, χωρίς να συνυπολογίζουμε τις περιβαλλοντικές καταστροφές και τις παράπλευρες απώλειες από τη ζημία των άλλων τομέων της τοπικής οικονομίας, είναι οι εξής:

Στο πρώτο ερώτημα: Η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων που διαμορφώνει αυτή τη σχέση ευνοεί κατά σκανδαλώδη τρόπο την Ελληνικός Χρυσός, αφήνοντας μηδενικό όφελος για το Ελληνικό Δημόσιο.

Στο δεύτερο ερώτημα: Η σύμβαση αυτή, όπως εξειδικεύτηκε με το Επενδυτικό Σχέδιο και την εγκριθείσα μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, καταστρατηγεί κραυγαλέα τη σχετική επιταγή του Συντάγματος παραδίνοντας το σύνολο του μεγαλύτερου ορυκτού πλούτου της χώρας στην Καναδική Eldorado Gold με μηδενικό δημόσιο όφελος.

Οι απαντήσεις της κυβέρνησης ποιες είναι;

Αίτημα για περιβαλλοντικούς ελέγχους στα Ιωάννινα

Με κοινή τους επιστολή προς το Σώμα Επιθεωρητών και Ελεγκτών ΥΠΕΝ και την Περιφέρεια Ηπείρου, το WWF Ελλάς, η Greenpeace, και η Πρωτοβουλία κατά της έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων στην Ήπειρο ζητούν τη διενέργεια ελέγχου νομιμότητας για τις εργασίες που έχουν ξεκινήσει στα Ιωάννινα στο πλαίσιο του προγράμματος έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων.

 

Διαβάστε το πλήρες κείμενο της κοινής επιστολής εδώ

Κορινθιακός Κόλπος-Θαλάσσια NATURA 2000/Κόρινθος 23-2-2018

 Συνδιοργανώθηκε από το Πανελλήνιο Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων ΠΑΝΔΟΙΚΟ, την Ομοσπονδία Οικολογικών Οργανώσεων Κορινθιακού «Η ΑΛΚΥΩΝ»,την Οικολογική Κίνηση Πάτρας ΟΙΚΙΠΑ, τον Δήμο Κορινθίων και τον Σύνδεσμο Προστασίας και Ορθολογικής Ανάπτυξης Κορινθιακού «Ο ΑΡΙΩΝ». Εορτάσθηκε με δύο τρόπους: 1ον τιμώντας του επιστήμονες που εργάσθηκαν γι’ αυτό, δηλαδή την Μαρία Σαλωμίδη απο το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ΕΛΚΕΘΕ και τον Αλέξανδρο Φραντζή, διευθυντή του Ινστιτούτου Κητολογικών Ερευνών «ΠΕΛΑΓΟΣ» για την πολύτιμη συνεισφορά τους και 2ον με την παρουσία του Dr. Γιάννη Καζόγλου που εκπροσώπησε το υπουργείο περιβάλλοντος και ενέργειας και έδωσε όλες τις απαραίτητες εξηγήσεις που αφορούσαν το δίκτυο θαλάσσιου NATURA και την λειτουργία του μελλοντικού φορέα διαχείρησης. Το ύψιστο γεγονός της ημέρας όμως, ήταν η παρουσία 150 μαθητών από το γυμνάσιο Ισθμίων και το 3ο λύκειο Κορίνθου, που παρευρέθηκαν συνοδευόμενει από τους διευθυντές και καθηγητές τους, χρησιμοποιώντας την εκδήλωση σαν κανονικό μάθημα 2 διδακτικών ωρών πανεπιστημιακού επιπέδου για το φυσικό σύστημα του τόπου τους. Η εκδήλωση τιμήθηκε από εκπροσώπους και των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης των δημόσιων υπηρεσιών, πολλών φορέων και τέλος όλων των πολιτών που θέλησαν να συμμετέχουν σ’ αυτήν την γιορτή για το περιβάλλον.
 
 
 
Δείτε εδώ το βίντεο της εκδήλωσης:
 

ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΗΜΕΡΑ-Εγκατεστημένη ισχύς και παραγωγή ενέργειας(ΑΠΕ, λιγνίτης, φυσικό αέριο)

ενέργειας

Αφού, όπως είδαμε, έγιναν όλες οι απαραίτητες νομοθετικές παρεμβάσεις για την «Απελευθέρωση Ενέργειας», δημιουργήθηκαν και οι «ανεξάρτητες αρχές» (ΡΑΕ-ΛΑΓΗΕ κλπ) που κάνουν «κουμάντο» πλέον στα Ηλεκτρενεργειακά πράγματα της Χώρας και όχι η ΔΕΗ όπως ξέραμε παλιά.

Τώρα χρειάζεται να δούμε (με πραγματικά στοιχεία) τις αλλαγές που έγιναν στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, στο ενεργειακό μείγμα, στην εγκατάσταση και παραγωγή Ηλεκτρική Ενέργειας στη Χώρα μας αλλά και στην τιμολογιακή πολιτική του ηλεκτρικού ρεύματος.

Επειδή όπου κυριαρχεί το Κεφάλαιο ελέγχει και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης το ίδιο συμβαίνει και με την Ηλεκτρική Ενέργεια (Η/Ε). Με στοχευμένες, και αποπροσανατολιστικές δημοσιεύσεις, με μονομερή, ξεκομμένα και πολλές φορές χαλκευμένα στοιχεία έχουν διαμορφώσει μια άποψη στην Κοινή γνώμη που ουδεμία σχέση έχει με την πραγματικότητα.

Αν ρωτούσαμε σήμερα τους πολίτες της Χώρας μας ποια μορφή Ενέργειας, ποιο καύσιμο, κυριαρχεί σήμερα στην εγκατεστημένη ηλεκτροπαραγωγή της Ελλάδας; Οι 9 στους 10 θα απαντήσουν ο λιγνίτης. ΛΑΘΟΣ: Η εγκατεστημένη ισχύς, δηλαδή τα εργοστάσια που παράγουν Η/Ε από λιγνίτη σήμερα στη Χώρα μας δεν ξεπερνούν το 20% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος.

Θα το πίστευε κανείς αν του λέγαμε ότι η εγκατεστημένη ισχύς από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) μαζί με τα Υδροηλεκτρικά,  σήμερα στη Χώρα μας, είναι κοντά στο 50% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος;

Μπορεί να γίνει πιστευτό ότι ο καταναλωτής Η/Ε στη Χώρα μας πληρώνει (επιδοτεί) το ρεύμα που παράγεται από τον «δωρεάν άνεμο» σε διπλάσια τιμή από την τιμή αγοράςκαι ότι το ρεύμα που παράγεται από τον «δωρεάν ήλιο» το πληρώνει 6 φορές πάνω από την ισχύουσα τιμή;  Μήπως δεν είναι άξιον απορίας πως ο στόχος για εγκατάσταση ισχύος 2.200 MW από Φωτοβολταϊκά (Φ/Β) το 2020 υπερκαλύφτηκε 8 χρόνια νωρίτερα; Και ότι ο στόχος της ΕΕ για εγκαταστάσεις ΑΠΕ, γνωστός ως τα τρία 20άρια, στη Χώρα μας έχει πιαστεί εδώ και αρκετά χρόνια;

Για όλα αυτά θα προσπαθήσουμε να δώσουμε απαντήσεις με βάση τα στοιχεία που προέρχονται από τους επίσημους, αρμόδιους φορείς. Απλά και κατανοητά για να μπορέσουν να καταλάβουν όλοι οι εργαζόμενοι τα κερδοσκοπικά παιχνίδια που παίζει στις πλάτες τους, το Κεφάλαιο που δραστηριοποιείται στην Ενέργεια. Να το κατανοήσουν όλοι οι εργαζόμενοι και οι πολίτες, ακόμα και αυτοί που δεν ασχολήθηκαν ειδικά με τον ηλεκτρισμό, όμως πληρώνουν τις συνέπειες των πολιτικών επιλογών του Κεφαλαίου, των Κυβερνήσεων μας και της ΕΕ, σ’ αυτόν τον νευραλγικό τομέα. Και αφού κατανοηθούν χρειάζεται εργαζόμενοι και λαϊκά στρώματα μαζί, οργανωμένα να παλέψουμε για να ανατρέψουμε αυτή την πολιτική που και στην Ενέργεια μαζεύει το υστέρημα των πολλών για να το κάνει πλούτο των λίγων.

Εγκατεστημένη ισχύς:

«Ισχύς είναι το μέγεθος της στιγμιαίας δυνατότητας ενός συστήματος να παράγει ή να καταναλώνει ενέργεια». Στην Ηλεκτρική Ενέργεια το μετράμε σε MW.  Ένα MWισούται με 1000 ΚW και τα 1000 MW μας κάνουν ένα GW.

Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς σήμερα στη Χώρα μας είναι περίπου 21.400 MW.Έχει, δηλαδή, σχεδόν διπλασιαστεί από την έναρξη της λεγόμενης Απελευθέρωσης Η/Ε αφού όταν η ΔΕΗ αποτελούσε μονοπώλιο είχε συνολικά εγκατεστημένη ισχύ 12.000 MW

Χοντρικά:

  1. Η ΔΕΗ σήμερα έχει 12.500 MW περίπου εγκατεστημένη ισχύ αλλά έχει αντικαταστήσει τις παλιές λιγνιτικές μονάδες της (το 50% της συνολικής λιγνιτικής ισχύος της) με καινούργιες μονάδες, αλλά με καύσιμο το Φυσικό Αέριο (Φ/Α)
  2. Η ΔΕΗ αναλυτικότερα σήμερα διαθέτει εγκατεστημένη ισχύ: Περίπου 4.300 MW με καύσιμο λιγνίτη 3.300 MW υδροηλεκτρικά 2.300 MW Φ/Α 2.500 MW πετρελαϊκές και150 MW ΑΠΕ
  3. Οι πετρελαϊκές μονάδες της ΔΕΗ που βρίσκονται στην Ηπειρωτική Χώρα ισχύος 750 MWλειτουργούν μόνο σε περίπτωση μεγάλης έλλειψης όπως έγινε τον Γενάρη του 2017. Επίσης ο ΑΗΣ Αμυνταίου υπολειτουργεί από έλλειψη καυσίμου λόγω της πρόσφατης καταστροφική κατολίσθησης που έγινε στο Ορυχείο. Και ο ΑΗΣ Μελίτης, ο πιο σύγχρονος Σταθμός της ΔΕΗ ισχύος 330 MW υπολειτουργεί και αυτός λόγω έλλειψης καυσίμου αφού η ΔΕΗ δεν έχει δικό της Ορυχείο για να τον τροφοδοτήσει.

 Πίνακας 1. Βλέπουμε την μειωμένη παραγωγή ΑΗΣ Αμυνταίου και ΑΗΣ Μελίτης σε σχέση με τους άλλους λιγνιτικούς Σταθμούς

  1. Μετά το 2000 και στα πλαίσια της «Απελευθέρωσης» έχει προστεθεί καινούργια ισχύς περίπου 9.000 MW από ιδιώτες. Εκ των οποίων 6.000 MW ΑΠΕ και3.000 MW  με καύσιμο Φ/Α.
  2. Σε ότι αφορά τις ΑΠΕ κατανέμονται ως εξής: Από Φ/Β  2.264 MW Από Αιολικά (Α/Π) 2.850 MW Και από μικρότερα έργα ΑΠΕ (μικρά υδροηλεκτρικά, Φ/Β στέγης, βιοενέργειας, ΣΗΘΥΑ κλπ) 900 MW περίπου.
  3. Άλλες 10.000 MW από βιομηχανικές ΑΠΕ κυρίως βρίσκονται σε στάδιο κατασκευής ή αδειοδότησης σύνδεσης στο σύστημα για πώλησης ισχύος. Ταυτόχρονα υπάρχουν αιτήσεις για νέες κατασκευές έργων ΑΠΕ, κυρίως αιολικά ισχύος πάνω από 100.000 MW !
Παραγόμενη ενέργεια

Όμως το ζητούμενο δεν είναι μόνο η εγκατεστημένη ισχύς αλλά η πραγματική ενέργεια που δίνει η κάθε μορφή και η κάθε μονάδα παραγωγής Η/Ε ή που «εν δυνάμει» μπορεί να δώσει στο σύστημα, όταν η ανάγκες κατανάλωσης της Χώρας το απαιτούν. Η ενέργεια μετριέται σε κιλοβατώρες (KWh). Μια KWh αντιστοιχεί στην ενέργεια που παράχθηκε ή καταναλώθηκε από μια συσκευή ισχύος ενός κιλοβάτ (KW) στη διάρκεια μιας ώρας. 1000KWh μας κάνουν μία μεγαβατώρα (ΜWh) και 1000 ΜWh μας κάνουν μία γιγαβατώρα GWh

Στην πραγματική παραγωγή Η/Ε τα νούμερα είναι διαφορετικά από αυτά που είδαμε στην εγκατεστημένη ισχύ. Έτσι παρακολουθώντας τα τελευταία στοιχεία του Μήνα, Ιανουαρίου 2018 βλέπουμε τα εξής ενδιαφέροντα:

  • Η παραγωγή από μονάδες λιγνίτη ανέρχεται σε 34,25% της συνολικής κατανάλωσης όταν η εγκατεστημένη ισχύς είναι στο 21% . Δηλαδή σχεδόν διπλάσια παραγωγή από την εγκατεστημένη ισχύ!
  • Σε ότι αφορά τις ΑΠΕ που μαζί με τα υδροηλεκτρικά έχουν εγκατεστημένη ισχύ48% του συνόλου, η πραγματική τους παραγωγή για το ίδιο διάστημα είναι στο20% της συνολικής κατανάλωσης. Αυτό κατανέμεται σε 16,5% από ΑΠΕ και 3,25 % από τα μεγάλα υδροηλεκτρικά που πραγματικά αντιμετωπίζουν προβλήματα λειψυδρίας και λόγω ανομβρίας αλλά και επειδή σήκωσαν τεράστιο φορτίο στην ενεργειακή Κρίση του προηγούμενου Γενάρη
  • Η παραγωγή από Φυσικό Αέριο ανήλθε σε 29,25% της συνολικής κατανάλωσηςμε εγκατεστημένη ισχύ στο 25% της συνολικής.
  • Ένα άλλο στοιχείο που αξίζει σχολιασμού είναι ότι το 16,5% της συνολικής κατανάλωσης της Χώρας προέρχεται από εισαγωγές Η/Ε. Καθόλου φυσιολογικό όταν η ζήτηση της Χώρας σε Η/Ε έχει πέσει πάνω από 25% στα χρόνια της Κρίσης και η συνολική εγκατεστημένη Ισχύς ανέβηκε πάνω από 80% τα τελευταία χρόνια. Στο Μήνα Ιανουάριο 2018, που εξετάζουμε, το μέσο φορτίο συστήματος ανήλθε στα 6,259 MW, με ελάχιστο και μέγιστο φορτίο συστήματος στα 4,280 MW και 8,371 MW αντίστοιχα.
  • Συμπερασματικά η Χώρα μας χρειάστηκε μέσο όρο 6,259 MW και έκανε 16,5% «καθαρές» εισαγωγές όταν έχει εγκατεστημένη Ισχύ 21.400 MWδηλαδή υπερτριπλάσια εγκατεστημένη ισχύ, από τη ζήτηση ενέργειας!!!

Στα ίδια περίπου επίπεδα κινήθηκε και ολόκληρο το 2017 και παρά τις όποιες μικροδιαφορές η ουσία παραμένει η ίδια. Βρήκαμε όμως τον πιο αποδοτικό μήνα του 2017 για τις ΑΠΕ, όπου η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, «ανέβηκε» στο 20% της συνολικής κατανάλωσης, από 16,5% που έχει μέσο όρο μέσα στο 2017.

Απρίλιος 2017. Ο πιο αποδοτικός μήνας για τις ΑΠΕ μέσα στο 2017. Πηγή:  Energia.gr – Ανάλυση Αγορών – ΙΕΝΕ

Όμως παρότι έτσι θέλουν να το παρουσιάσουν τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα η αλήθεια δεν είναι αυτή αλλά ότι η ζήτηση και η συνολική κατανάλωση ρεύματος τον συγκεκριμένο Μήνα είναι χαμηλότερη κατά 10% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Η παραγωγή & κατανάλωση ενέργειας στο Α’ τετράμηνο του 2017. Πηγή: Energia.gr – Ανάλυση Αγορών – ΙΕΝΕ

Το μέσο φορτίο συστήματος ανήλθε στα 5,023 MW, το ελάχιστο φορτίο συστήματος για τον μήνα Απρίλιο ανήλθε στα 3,235 MW, ενώ το μέγιστο στα 6,558 MW. Η λιγνιτική παραγωγή όμως πάλι κρατάει τα πρωτεία αλλά και οι εισαγωγές Η/Ε (παρά τη μειωμένη ζήτηση) ανέβηκαν στο 23% της κατανάλωσηςΈτσι μπορεί τα ποσοστά να είναι ανεβασμένα, επειδή οι ΑΠΕ σύμφωνα με το νόμο μπαίνουν κατά προτεραιότητα (ασχέτου τιμής) στο σύστημα, αλλά η πραγματική παραγωγή να είναι ίδια ή και χαμηλότερη.

Τα νούμερα και ο τρόπος που δίνονται πολλές φορές κρύβουν τεχνηέντως «διάφορες αλχημείες». Έτσι βλέπουμε πχ ένα δημοσίευμα που λέει: Το παράδειγμα της… «πράσινης» Κρήτης στο 60% ανήλθε η παραγωγή ρεύματος από ΑΠΕ στην Κρήτη!»  Πραγματικά τεράστιο νούμερο και πολύ ελπιδοφόρο αν είναι αληθινό. Όμως διαβάζοντας στις μέσα σελίδες βλέπουμε ότι: «αυτό έγινε στιγμιαία στις 5 Μαρτίου του 2017 και ώρα 2.00 με 3.00 μμκαι μάλιστα όταν ο ήλιος έκαιγε (ντάλα μεσημέρι) και η ζήτηση ήταν πολύ χαμηλή λόγω μη χρήσης κλιματιστικών!». Συνολικά όμως για το μήνα Μάρτιο η παραγωγή από ΑΠΕ στην Κρήτη κινήθηκε γύρω στο 14% της συνολικής κατανάλωσης στο Νησί.

Εγκατεστημένη ισχύς και παραγόμενη ενέργεια

Η εγκατεστημένη ισχύς σε σχέση με την παραγομένη ενέργεια είναι διαφορετική σε κάθε μονάδα παραγωγής ανάλογα με το μίγμα καυσίμου και το βαθμό απόδοσης.

Οι Ατμοηλεκτρικοί Σταθμοί (ΑΗΣ) που παράγουν ρεύμα με ατμό που προέρχεται από την καύση του λιγνίτη δίνουν πραγματική ηλεκτρική ενέργεια 90% σε σχέση με την εγκατεστημένη τους ισχύ. Δηλαδή μια λιγνιτική μονάδα με ονομαστική ισχύ 300 MW αν έχει την απαραίτητη τροφοδοσία μπορεί να δώσει 280 ΜWh Ηλεκτρικής Ενέργειας. Οι μονάδες φυσικού αερίου 98%. Οι πετρελαϊκές μονάδες 95,6%. Τα υδροηλεκτρικά (ΥΗΣ) 100% έχοντας 0 απώλειες. Τα αιολικά έχουν προδιαγραφές σε πλήρη λειτουργία να δίνουν 30% της ονομαστικής τους ισχύς αλλά με τα μέχρι σήμερα δεδομένα δεν έχουν ξεπεράσει το 24% και τα Φωτοβολταϊκά το 18%. Κατά τον ΑΔΜΗΕ η πραγματική, ωφέλιμη ενέργεια που παίρνουμε από τι ΑΠΕ δεν ξεπερνάει το 10%!!!  
Πίνακας 3. Εγκατεστημένη ισχύς, παραγωγή & κατανάλωση Η/Ε στο 2017

Τιμή αγοράς και πώλησης ηλεκτρικής Ενέργειας

Μετά την απελευθέρωση αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την είσοδο ιδιωτών στην παραγωγή διακίνηση και εμπορία, με  μόνο στόχο το εύκολο κέρδος, οι τιμές αντί να πέσουν, όπως υποσχόταν οι δημιουργοί της, αυτές ανέβηκαν πάνω από 110%. Και επιπλέον προστέθηκαν ρυθμιζόμενες χρεώσεις που ξεπερνάν και τον ίδιο το λογαριασμό κατανάλωσης ρεύματος!

Παρακολουθώντας την  άνοδο και την κάθοδο των τιμών στη χοντρική αγορά Η/Ε βλέπουμε ότι αυτές ακολουθούν τους χρηματιστηριακούς κανόνες και καθόλου δεν έχουν να κάνουν με πραγματικές αλλαγές τιμών σε καύσιμα, ημερομίσθια φόρους κλπ. Προσφορά, ζήτηση και κερδοσκοπικά παιχνίδια σε ένα αγαθό που είναι απαραίτητο σε όλους τους ανθρώπους, εργαζόμενους, ανέργους φτωχούς και πάμφτωχους.

Έτσι για παράδειγμα βλέπουμε στον περσινό Γενάρη η τιμή Χοντρικής να φτάνει έως και200 €/ ΜWh σε μια περίοδο που η Μέση τιμή κινείται μεταξύ 50 και 60 €/ ΜW/h. Την ίδια περίοδο στην Τουρκία, λόγω έλλειψης Η/Ε αγγίζει τα 500 €/ ΜWh.. Αυτό βέβαια ήταν και ο λόγος που οι Έλληνες, κερδοσκόποι, έμποροι της Η/Ε έκαναν, παρά την απαγόρευση, λαθραία εξαγωγή ρεύματος στη Βουλγαρία κι από εκεί στην Τουρκία. Και φυσικά πουλούσαν το ρεύμα που είχαν αγοράσει φθηνά από τη ΔΕΗ και με τιμή κάτω του κόστους μέσω δημοπρασιών (ΝΟΜΕ)!

Πώς λειτουργεί το σύστημα Η/Ε

Για να καταλάβουμε τους μηχανισμούς που διαμορφώθηκαν στην αγορά Η/Ε, που πραγματικά το μόνο στόχο που είχαν, ήταν να κερδίσει αμύθητα ποσά το Ελληνικό και ξένο Κεφάλαιο, πρέπει να δούμε κάποια τεχνικά ζητήματα που είναι όμως καθοριστικά.

Πολύ απλουστευτικά να πούμε ότι το σύστημα μεταφοράς Η/Ε είναι σαν ένας κουβάς που όλες οι μονάδες παραγωγής, είτε παράγουν από στερεά καύσιμα είτε από ΑΠΕ, ρίχνουν το ρεύμα τους εκεί μέσα και όλοι οι καταναλωτές παίρνουν το ρεύμα που καταναλώνουν από αυτόν τον «κουβά». Όμως επειδή το ρεύμα, σε μεγάλες ποσότητες, δεν αποθηκεύεται πρέπει να παράγουμε όσο καταναλώνουμε. Δηλαδή η στάθμη του νερού στον κουβά πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ επιτρεπτών ορίων. Και στις δυο περιπτώσεις δημιουργούνται ανωμαλίες στο σύστημα που μπορεί να δώσουν βλάβες ή ακόμα και τοπικά ή γενικά «μπλάκ άουτ».

Πριν την απελευθέρωση τη ρύθμιση αυτή την έκανε η ΔΕΗ «ρίχνοντας στον Κουβά» ρεύμα από τις θερμικές μονάδες και την εξισορρόπηση (συν- πλην) την έκαναν κυρίως τα υδροηλεκτρικά που έχουν την μεγαλύτερη ελαστικότητα λόγω ύπαρξης αποθηκευμένης ενέργειας (νερού στους ταμιευτήρες) που μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν παραστεί ανάγκη. Δηλαδή τα υδροηλεκτρικά και μόνο αυτά έχουν και ένα δικό τους κουβά (τεχνητή λίμνη)  και γι αυτό συμπλήρωναν στον άλλο, τον μεγάλο  (Δίκτυα Μεταφοράς) όσο χρειαζόταν και για να μην «πιάσει πάτο» και για να μην «ξεχειλίσει». Σημειωτέον ότι μια υδραυλική μονάδα μπορεί να δώσει ρεύμα μέσα σε 6΄λεπτά μόνο, από τη στιγμή που θα της ζητηθεί από το δίκτυο.

Τώρα όμως όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν και τη λειτουργία της αγοράς την έχει ο ΛΑΓΗΕ σε συνεργασία με τους διαχειριστές των δικτύων ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΗΕ και η ΔΕΗ είναι παραγωγός και έμπορας όπως είναι και πολλοί ιδιώτες.

Καθημερινά λοιπόν λειτουργεί ένα χρηματιστήριο Η/Ε. Κάθε μονάδα παραγωγής (μονάδα και όχι ολόκληρη επιχείρηση ή το εργοστάσιο) δίνει προσφορά τιμή και πόση ενέργεια μπορεί να δώσει και μπαίνουν στο δίκτυο (εκχύνουν στον κουβά δηλ.) μέχρι να συμπληρωθεί η ποσότητα που χρειάζεται η κατανάλωση. Η τιμή που δίνει η τελευταία μονάδα που μπαίνει στο δίκτυο είναι η Οριακή Τιμή Συστήματος για εκείνη την ημέρα και αποτελεί την τιμή που αμείβονται όλοι οι παραγωγοί.

Τα παραπάνω δεν ισχύουν για τις ΑΠΕ (με εξαίρεση τα μεγάλα υδροηλεκτρικά που ανήκουν στη ΔΕΗ και δεν τα εντάσσουν στις ΑΠΕ).

Η παραγωγή Ενέργειας από ΑΠΕ σύμφωνα με το νόμο, που έγινε με βάση οδηγίες της ΕΕ, μπαίνει με προτεραιότητα στο σύστημα, ασχέτου τιμής. Όμως επειδή η ΟΤΣ είναι πιο χαμηλή από το κόστος ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ δημιουργείται ένα τεράστιο έλλειμμα στον ΛΑΓΗΕ, που καλείται να το πληρώσει ο καταναλωτής (μέσω ΕΤΜΕΑΡ) και μάλιστα ο οικιακός καταναλωτής αφού οι βιομήχανοι πληρώνουν 2,5 €/ΜWhκαι ο μικροί καταναλωτές 24 και 27€/ ΜWh.(πίνακας 3)

Πίνακας 3. ΕΤΜΕΑΡ. Χρεώσεις ανά κατηγορία πελατών όπως επιβάλει το κεφάλαιο και η ΕΕ. ΠΗΓΗ: ΛΑΓΗΕ

Πιο συγκεκριμένα κατά το έτος 2017 ο Μέσος όρος της τιμής χοντρικής (ΟΤΣ) της Η/Ε ήταν 53 € ανά ΜWh αλλά η αιολική ενέργεια στο 2017 κόστισε 92 €/ ΜWh και η ηλιακή 285 €/ΜWh!!! Από τα 53 ως τα 93 έχουμε 40 €/ ΜWh διαφορά και στα Φωτοβολταϊκά έχουμε 285-53=232 ευρώ ανά ΜWh διαφορά. Τη διαφορά αυτή την πληρώνει ο καταναλωτής στο λογαριασμό του ρεύματος μέσω ενός τέλους που ονομάστηκε Ειδικό Τέλος ΜείωσηςΕκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ). Αυτό το χαράτσι παλιά ονομαζόταν τέλος ΑΠΕ και ήταν 3% επί της κατανάλωσης ρεύματος ενώ τώρα μετονομάστηκε, για να μην ενοχοποιούνται οι ΑΠΕ, και για την οικιακή κατανάλωση 10πλασιάστηκε!

Η ουσία όμως είναι ότι οι καταναλωτές ρεύματος πληρώνουν 1 έως 2 δις ευρώ ετησίως στους ιδιοκτήτες ΑΠΕ μέσω ΕΤΜΕΑΡ αλλά και πάλι δεν φτάνουν. Επειδή δεν  έφταναν τα λεφτά του ΕΤΜΕΑΡ δημιουργήθηκε κι άλλο έλλειμμα της τάξης των 600 εκατομμυρίων Ευρώ. Αυτό η «αριστερή» κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, λόγω που είναι «υπέρ του λαού και κατά του Κεφαλαίου» αποφάσισε να μην το βάλει στο ΕΤΜΕΑΡ αλλά να το πληρώσουν οι πάροχοι, δηλαδή όσες εταιρείες πουλάνε ρεύμα (ΔΕΗ, ιδιώτες έμποροι κλπ) και ονομάστηκε Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ). Μόνο η ΔΕΗ πλήρωσε 320 εκ. ευρώ στους ΑΠΕτζήδες μέσω αυτού του λογαριασμού μέσα στο 2017 και φυσικά δεν τα πήρε από το κεφάλαιο αλλά από το γνωστό υποζύγιο που σταθερά είναι οι εργάτες και γενικότερα τα λαϊκά στρώματα και τα έδωσε στο κεφάλαιο!

Και δεν τελειώσαμε με τις επιδοτήσεις της παραγόμενης ενέργειας των λεγόμενων ΑΠΕ. Επειδή εκτός από στοχαστική η παραγωγή από ΑΠΕ κυρίως αιολικών παρουσιάζει και μεγάλες διακυμάνσεις αφού ο άνεμος δεν φυσάει ποτέ σταθερά. Έτσι όταν στο δίκτυο («κουβά») εγχέεται αιολική ενέργεια, χρειάζεται και μια άλλη πηγή ενέργειας, που συνήθως είναι από μονάδες φυσικού αερίου, για να καλύπτει την έλλειψη από τις διακυμάνσεις. Μέσα στη διάρκεια ενός λεπτού η ένταση του αέρα αλλάζει μέχρι και 70 φορές οπότε δημιουργεί έλλειψη κάποιων ΜW οι οποίες στη διάρκεια τα ώρας γίνονται δεκάδες και εκατοντάδες (η στάθμη του νερού στον κουβά πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ επιτρεπτών ορίων).

Επειδή η ενέργεια που δίνουν, για να καλύψουν τις ΑΠΕ, οι μονάδες φυσικού αερίου είναι μικρή, σε σχέση με την εγκατεστημένη τους ισχύ, αποζημιώνονταν μέσω ενός μηχανισμού που ονομάστηκε Μηχανισμός Ανάκτησης Μεταβλητού Κόστους (ΜΑΜΚ). Αυτός ο μηχανισμός πρόσφατα καταργήθηκε αλλά επανέρχεται, με άλλο όνομα, μέσω ενός νομοσχεδίου που προβλέπει ετήσια αποζημίωση για το μεταβλητό κόστος 30.000 ευρώ ανά εγκατεστημένη ΜWhΕπίσης οι ΑΠΕ επιδοτούνται από το τέλος που έχει επιβληθεί στο λιγνίτη και αντιστοιχεί σε 2€ ανά ΜWh και από αποζημιώσεις που προέρχονται από δημοπρατήσεις αδιάθετων δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Και ο επιδοτούμενος καπιταλισμός στην Η/Ε δεν έχει τέλος. Άδειες ΔιαθεσιμότηταςΙσχύος  (ΑΔΙ) 90.000 ευρώ ανά εγκατεστημένη ΜWh γιατί έχουν «στη διάθεσή μας» μονάδες που μπορούν κάποια στιγμή να παράγουν Ενέργεια. Όμως τον Γενάρη του 2017 που τους χρειαστήκαμε δεν μπορούσαν γιατί «δεν υπήρχαν οι αναγκαίες ποσότητες φυσικού αερίου».

Επίσης στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις που πληρώνει ο καταναλωτής είναι και τα τέλη δικτύων αλλά και οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) για να καλύψουμε τα μη διασυνδεμένα νησιά (ΜΔΝ) Όπου η ενέργεια στοιχίζει παραπάνω από όσα πληρώνουν οι κάτοικοι.

Σε ότι αφορά το κόστος εγκατάστασης ανά μορφή ενέργειας μέσα από τα στοιχεία που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, φαίνεται ότι για κάθε 1 ΜW εγκατάστασης αιολικών το κόστος κυμαίνεται μεταξύ 1,5 και 2 εκατομμυρίων Ευρώ! Τόσο κοστίζει και η κατασκευή της 5ηςλιγνιτικής μονάδας στην Πτολεμαΐδα. Με βάση τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ που λέει ότι η μέγιστη ωφέλιμη ισχύς των αιολικών δεν ξεπερνάει το 10% της εγκατεστημένηςη αιολική χρειάζεται 10πλάσια εγκατάσταση, δηλαδή 20 εκατομμύρια ευρώ για εγκατάσταση ενός πραγματικού παραγόμενου ΜW Η/Ε ενώ η λιγνιτική, που κοστίζει 1,4 δις ευρώ, θα παράγει ολόκληρη την ονομαστική της ισχύ, 660 ΜW και συν 140 ΜWθερμικής ενέργειας που είναι απαραίτητη για τη λειτουργία της τηλεθέρμανσης μιας ολόκληρης Πόλης, της Πτολεμαΐδας.

 Για να μπορέσουμε να έχουμε πλήρη άποψη για τα δεδομένα στην Η/Ε πρέπει να εξοικειωθούμε με αυτούς τους αριθμούς και τις ποσότητες ρεύματος που παράγει η κάθε πηγή, γιατί στην άγνοιά μας βασίζονται οι κερδοσκόποι και μας δίνουν νούμερα που ακούγονται τεράστια αλλά αν τα μελετήσουμε συγκριτικά δεν είναι. Ηλεκτρική ενέργεια δίνουν πολλές πηγές στη φύση, όπως και η πυγολαμπίδα (κωλοφωτιά), το σαλάχι, τα πορτοκάλια και το ίδιο το ανθρώπινο σώμα. Μπορούν όμως να ανάψουν μια λάμπα και πολύ περισσότερο να ηλεκτροδοτήσουν ένα σπίτι ή ένα εργοστάσιο;

Μπορούν οι ΑΠΕ να αντικαταστήσουν τις θερμικές μονάδες; Με την τεχνολογία που υπάρχει σήμερα και χωρίς αποθήκευση του ρεύματος σε καμία περίπτωση! Αντιθέτως όσο περισσότερες ΑΠΕ τοποθετούνται τόσο περισσότερες μονάδες βάσης, κυρίως με καύσιμο φυσικό αέριο ή υδροηλεκτρικά χρειάζονται για να τις υποστηρίξουν.

Κέρδη και ζημιές των οικιακών καταναλωτών από τη λεγόμενη απελευθέρωση.

Αυτοί που βγήκαν σίγουρα κερδισμένοι είναι οι Βιομήχανοι και οι έμποροι (traders) που δραστηριοποιήθηκαν στην Ηλεκτρική Ενέργεια γιατί:

  • ·         Οι βιομήχανοι που δραστηριοποιούνται στην Η/Ε επιδοτούνται από 40% έως και 90% για την εγκατάσταση νέων μονάδων, κυρίως ΑΠΕ και φυσικού αερίου και πολλές φορές μέσω υπερτιμολογήσεων υπερκαλύπτουν το κόστος επένδυσης. Πάνω από 50 δις ευρώ επενδύθηκαν στην Η/Ε τα τελευταία 20 χρόνια και τα περισσότερα από αυτά τα πλήρωσαν οι Έλληνες και Ευρωπαίοι φορολογούμενοι.
  • ·         Οι βιομήχανοι σαν μεγάλοι καταναλωτές ρεύματος παίρνουν φθηνό ρεύμα από τη ΔΕΗ, παρότι πλέον έχουν δικές τους μονάδες παραγωγής Η/Ε, ενώ ταυτόχρονα πουλάνε ρεύμα στο «Σύστημα», όταν το χρειαστεί σε τιμές διπλάσιες, τριπλάσιες ακόμα και τετραπλάσιες από την τιμή που αγοράζουν.
  • ·          Το 50% των τιμολογίων που πληρώνει ο κάθε καταναλωτής ρεύματος στη ΔΕΗ πηγαίνει, μέσω ρυθμιζόμενων χρεώσεων, στις τσέπες των ιδιωτών κερδοσκόπων που δραστηριοποιούνται στην Η/Ε
  • ·         Αγοράζουν μεγάλες ποσότητες ρεύματος κάτω του κόστους από τη ΔΕΗ (που υποχρεώνεται να πουλήσει) μέσω δημοπρασιών ενέργειας (ΝΟΜΕ) και το πουλάνε, σε υπερδιπλάσια τιμή, στην εσωτερική και εξωτερική αγορά.
  •  Η ΔΕΗ, δικαιώνοντας το ρόλο της, ως «συλλογικού καπιταλιστή», με νομοθετικές ή διοικητικές παρεμβάσεις του κράτους και της ΕΕ, λειτουργεί τελικά παντοιοτρόπως προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου και καμία σχέση δεν έχει με την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος.

Τα «κέρδη» των οικιακών καταναλωτών από την λεγόμενη απελευθέρωση; Πληρώνουν πανάκριβα το ρεύμα για να επιδοτηθούν οι πάσης φύσεως ιδιώτες που δραστηριοποιούνται στην Η/Ε. Σαν φορολογούμενοι πολίτες «χαρατσώνονται» για την επιδοτούμενη προς το κεφάλαιο εγκατάσταση και παραγωγή ρεύματος. Αποτέλεσμα όλων αυτών των πολιτικών, με τη βοήθεια και της οικονομικής- τραπεζικής κρίσης, είναι ότι 700.000 φτωχοποιημένοι Έλληνες δεν μπορούν να πληρώσουν το λογαριασμό του ρεύματος.

Πηγές:

Energia.gr – Ανάλυση Αγορών – ΙΕΝΕ

ΛΑΓΗΕ-http://www.lagie.gr/

ΑΔΜΗΕ:  http://www.admie.gr/

ΔΕΔΗΕ: https://www.deddie.gr/

*Ασαλουμίδης Κων/νος: Εργαζόμενος στο Ορυχείο Νοτίου Πεδίου, Πρόεδρος του ΣΕΕΝ «Εργατική Αλληλεγγύη».

*Πράσσος Στέφανος: Συνταξιούχος, πρώην εργαζόμενος στο Ορυχείο Καρδιάς και πρώην Πρόεδρος του ΣΕΕΝ «Εργατική Αλληλεγγύη».

Ο εφιάλτης της λειψυδρίας και το φράγμα στην Κρήτη με τον ξεραμένο πυθμένα

Κάποια από τα πιο εφιαλτικά σενάρια των περασμένων ετών για την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειες της, είναι πλέoν γεγονός.

Με την ανομβρία των τελευταίων ετών υπάρχει έντονη έλλειψη νερού για την άρδευση και ο κίνδυνος να καταστραφούν δεκάδες χιλιάδες στρέμματα με καλλιέργειες, θερμοκήπια και ελαιόδεντρα στην ευρύτερη περιοχή του κάμπου της Μεσαράς, γύρο από το ”στεγνό” φράγμα της Φανερωμένης Νότια του Ηρακλείου Κρήτης.

Μόνο απογοήτευση μπορούν να προκαλέσουν οι εικόνες με τον ”ξερό” και αυλακωμένο πυθμένα της λίμνης, που θυμίζει Αφρικανική έρημο….. Από τα 19 εκατομμύρια κυβικά νερού η ποσότητα μειώθηκε στις 800 χιλιάδες, με το ελάχιστο νερό που έχει απομείνει να μην μπορεί να καλύψει ούτε το χαμηλό κτίσμα και τα δέντρα στο κέντρο της άλλοτε γεμάτης λίμνης του φράγματος.

Η τραγική αυτή κατάσταση ανάγκασε τους υπεύθυνους διαχείρισης, πριν μερικές μέρες, να κλείσουν το φράγμα για πρώτη φορά από τότε που κατασκευάστηκε το 2005.

Sarantos Nikos

"Απλοποίηση" της αδειοδότησης μεταλλευτικών δραστηριοτήτων – Ν. 4512/2018 (πολυνόμος)

Το λατομικό νομοσχέδιο που είχε τεθεί σε ηλεκτρονική διαβούλευση τον περασμένο Ιούνιο ψηφίστηκε τελικά ως τμήμα του πολυνομοσχεδίου και σήμερα είναι το «Μέρος Β: Ερευνα και Εκμετάλλευση Λατομικών Ορυκτών και άλλες διατάξεις», άρθρα 43-72 του Πολυ-Νόμου 4512/2018  «Ρυθµίσεις Για Την Εφαρµογή Των Διαρθρωτικών Μεταρρυθµίσεων Του Προγράµµατος». (Κάποια σχόλια για τον λατομικό νόμο στο: Λατομεία-ζόμπι και η μεταλλειοποίηση των λατομείων).

 

Αλλά μέχρι να φτάσει στο πολυνομοσχέδιο, το «λατομικό» εμπλουτίστηκε με 20 άρθρα που δεν τέθηκαν ποτέ σε διαδικασία διαβούλευσης. Αυτά αφορούν την ένταξη της εξορυκτικής δραστηριότητας συνολικά (λατομικά, αλλά και μεταλλευτικά ορυκτά) και των συναφών εγκαταστάσεων στις διατάξεις του Ν. 4442/2016, για την απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου άσκησης των οικονομικών δραστηριοτήτων, παράρτημα ομάδα 2η.

Έτσι, το Μέρος Β’ του πολυνόμου έχει ιδιόμορφη δομή: Το άρθρο 67 του πολυνόμου περιλαμβάνει 11 νέα άρθρα του Ν.4442/2016 (57-67), τα οποία σχετίζονται με την απλοποίηση της αδειοδότησης της λατομικής δραστηριότητας. Αντιστοίχως, το άρθρο 68 του πολυνόμου περιλαμβάνει 9 νέα άρθρα του Ν.4442/2016 (68-76) που αφορούν την απλοποίηση της μεταλλευτικής δραστηριότητας.

Λίγα λόγια για το Ν. 4442/2016

Όπου «απλοποίηση» βάλτε «απορρύθμιση». Στόχος του Ν. 4442/2016 είναι η άσκηση της οικονομικής δραστηριότητας με τη μικρότερη δυνατή παρέμβαση από το κράτος – κάτι που ήταν μνημονιακή υποχρέωση και προαπαιτούμενο της αξιολόγησης. Tο νέο σύστημα καταργεί, για την πλειονότητα των περιπτώσεων, την αδειοδότηση εκ των προτέρων (ex ante) και την αντικαθιστά από μια  απλή «γνωστοποίηση» και εκ των υστέρων (ex post) ελέγχους, σε συνθήκες πραγματικής λειτουργίας. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις απαιτείται προηγούμενη έγκριση, όταν υπάρχει «αυξημένος κίνδυνος για το δημόσιο συμφέρον, τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια και το φυσικό ή πολιτιστικό περιβάλλον”.

Η ένταξη της εξορυκτικής δραστηριότητα στο πλαίσιο του Ν. 4442/2016 έγινε χωρίς δημόσια διαβούλευση και παρά τις σοβαρές αντιρρήσεις παραγόντων της Διοίκησης που τόνιζαν αυτό θα αποτελούσε στρατηγικό λάθος – για πολλούς λόγους, μεταξύ των οποίων οτι διακυβέβονται η προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και η ασφάλεια και η δημόσια υγεία για τα οποία οι επιπτώσεις της μεταλλευτικής εκμετάλλευσης είναι σημαντικότατες.

Τι αλλάζει για τα μεταλλεία

Ο 4442/2016 δεν θίγει την εφαρμογή των διατάξεων της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας, καθώς και την περιβαλλοντική αδειοδότηση (ν. 4014/2011). Αφορά τα στάδια που ακολουθούν την περιβαλλοντική αδειοδότηση, μέχρι την έναρξη λειτουργίας της επιχείρησης. Σε ότι αφορά τις μεταλλευτικές δραστηριότητες, στο πεδίο εφαρμογής του νόμου εντάχθηκαν τελικά μόνο:

α) η διενέργεια ερευνητικών εργασιών για τη διαπίστωση κοιτασμάτων μεταλλευτικών ορυκτών και β) η εγκατάσταση και λειτουργία εντός του μεταλλευτικού χώρου μηχανημάτων πάσης φύσεως που εξυπηρετούν τις ανάγκες της εκμετάλλευσης.

Η διενέργεια ερευνητικών εργασιών απλοποιείται ως εξής:
α) Στην περίπτωση που δεν γίνεται καμία επέμβαση επί του εδάφους απαιτείται μόνο γνωστοποίηση και καμία διοικητική άδεια,
β) Για περιορισμένη επέμβαση επί του εδάφους απαιτούνται πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις (ΠΠΔ) και εγκεκριμένη προτυποποιημένη τεχνική μελέτη,
γ) Για ερευνητικές γεωτρήσεις, στοές κ.λ.π. απαιτείται έγκριση περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) και εγκεκριμένη προτυποποιημένη τεχνική μελέτη.

Το πρότυπο της τεχνικής μελέτης δίνεται στο Παράρτημα Β’ του πολυνόμου 4512/2018.
Αρμόδιος για τη χορήγηση νέας Άδειας Μεταλλευτικών Ερευνών είναι ο Περιφερειάρχης. Οι μεταλλευτικές έρευνες εντός μεταλλευτικού χώρου εγκρίνονται από την αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΝ. Και στις δύο τελευταίες περιπτώσεις απαιτείται γνωμοδότηση του αρμόδιου Τμήματος Επιθεώρησης Μεταλλείων.

ΣΧΟΛΙΟ: Κάποιος «δάκτυλος» έβαλε σε άλλο άρθρο του λατομικού νόμου (Άρθρο 70: Λοιπές Διατάξεις) διάταξη που τροποποιεί την κατηγοριοποίηση των ερευνητικών γεωτρήσεων, από την κατηγορία Α1 στην κατηγορία Β, έτσι ώστε η περιβαλλοντική τους αδειοδότηση να μη γίνεται πλέον με ΑΕΠΟ αλλά με ΠΠΔ. Τις επιπτώσεις αυτής της τροποποίησης (αν τελικά οριστικοποιηθεί) για τη Μακεδονία και τη Θράκη όπου εκκρεμεί η αδειοδότηση εκατοντάδων γεωτρήσεων από την Eldorado Gold, θα τις συζητήσουμε σε επόμενη ανάρτηση.

Η εγκατάσταση εντός μεταλλευτικών χώρων:
α) ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων υποστηρικτικών της εξόρυξης (όπως αντλίες, δεξαμενές υδάτων, δίκτυα πυρόσβεσης, δίκτυα αερισμού),
β) εγκαταστάσεων βοηθητικών των μεταλλευτικών εργασιών (όπως χημεία, συνεργεία, μηχανουργεία και αποθήκες πλην εκρηκτικών υλών) και
γ) εγκαταστάσεων απλής μηχανικής επεξεργασίας του μεταλλεύματος (θραύσης-λειοτρίβησης-ταξινόμησης χωρίς περαιτέρω επεξεργασία), υπόκειται σε καθεστώς γνωστοποίησης.
Προαπαιτούμενα είναι η απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων και εγκεκριμένη τεχνική μελέτη. Η λειτουργία τους υπόκειται επίσης σε καθεστώς γνωστοποίησης.

ΣΧΟΛΙΟ: Καταργούνται οι άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας, όχι μόνο των βοηθητικών εγκαταστάσεων, αλλά ακόμα και βιομηχανικών μονάδων όπως οι σπαστήρες και τα τριβεία – και μάλιστα χωρίς διαφοροποίηση ανάλογα με τη δυναμικότητα. Για …το γελοίον του πράγματος επισημαίνουμε οτι το νέο καθεστώς, οι δυο τεράστιοι μύλοι της Ελληνικός Χρυσός στις Σκουριές, μαζί με τα βάθρα τους, θα είχαν εγκατασταθεί με απλή γνωστοποίηση!

Η εγκατάσταση εντός μεταλλευτικών χώρων σύνθετων μονάδων όπως:
α) εγκαταστάσεων εμπλουτισμού και πέραν της απλής θραύσης-λειοτρίβησης-ταξινόμησης,
β) εγκαταστάσεων καμινείας,
γ) εγκαταστάσεων μεταλλουργικής επεξεργασίας,
δ) εγκαταστάσεων στις οποίες περιλαμβάνονται εργασίες χημικής και θερμικής επεξεργασίας και αποθήκευσης που σχετίζεται με τις εργασίες αυτές και στις οποίες υπεισέρχονται επικίνδυνες ουσίες,
ε) χώροι απόθεσης εξορυκτικών αποβλήτων,
στ) εγκαταστάσεις επεξεργασίας υδάτων,
ζ) εγκαταστάσεις ανέλκυσης προσωπικού, υπόκειται σε καθεστώς έγκρισης («σύνθετη εγκατάσταση» η ανέλκυση προσωπικού αλλά απλή και αθώα η εγκατάσταση θραύσης-λειοτρίβησης μεταλλεύματος;). Η λειτουργία τους υπόκειται σε γνωστοποίηση. Ουσιαστικά, η άδεια εγκατάστασης μετονομάζεται σε έγκριση εγκατάστασης ενώ η άδεια λειτουργίας καταργείται.

Eιδικά για τις σύνθετες εγκαταστάσεις, εντός τριών μηνών από την ημερομηνία υποβολής της γνωστοποίησης από το φορέα και αφού έχει ξεκινήσει να λειτουργεί η εργοστασιακή εγκατάσταση, η αρμόδια ελεγκτική υπηρεσία (Επιθεώρηση Μεταλλείων) προβαίνει σε κατά προτεραιότητα έλεγχο της εγκατάστασης. Στην περίπτωση που διαπιστωθεί έλλειψη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της κείμενης νομοθεσίας, ικανή να δημιουργήσει σοβαρό και άμεσο κίνδυνο στην υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων ή στο περιβάλλον, αποφασίζει τη λήψη των ανάλογων μέτρων… Από πού άραγε προκύπτει οτι είναι θεμιτό να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία και η ασφάλεια, έστω και για τρεις μήνες;

ΣΧΟΛΙΟ: Η απόλυτη υποκρισία. Το κράτος από τη μια νομοθετεί την «απλοποίηση» ρίχνοντας όλο το βάρος στους εκ των υστέρων (ex post) ελέγχους και από την άλλη υποβαθμίζει συστηματικά τις υπηρεσίες ελέγχου.

Οι δύο Επιθεωρήσεις Μεταλλείων (Βόρειας και Νότιας Ελλάδας)  είναι ο μοναδικός ελεγκτικός μηχανισμός τόσο σε θέματα ορθολογικής και παράνομης εκμετάλλευσης, όσο και σε θέματα ασφάλειας και υγείας των εργαζόμενων στα υπόγεια και υπαίθρια μεταλλεία, τα λιγνιτωρυχεία, τις γεωτρήσεις των γεωθερμικών πεδίων, τα λατομεία αδρανών υλικών, μαρμάρων, βιομηχανικών ορυκτών, ορισμένες μεταλλουργικές εγκαταστάσεις κλπ-καλύπτοντας και τις  αρμοδιότητες της Επιθεώρησης Εργασίας. Ταυτόχρονα, έχουν συναρμοδιότητα σε θέματα τήρησης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας από τις μεταλλευτικές-λατομικές επιχειρήσεις. Το 2014 οι Επιθεωρήσεις Μεταλλείων υποβιβάστηκαν σε τμήματα και εντάχθηκαν στο σώμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος, Δόμησης, Ενέργειας και Μεταλλείων. Πλέον έχουν απομείνει 4-5 (ίσως και λιγότεροι) ελεγκτές μεταλλείων για τη Βόρεια Ελλάδα και άλλοι τόσοι για τη Νότια.

Αυτές οι μικρές, υποστελεχωμένες και με ελλείψεις σε πόρους και υποδομές, υπηρεσίες επιφορτίζονται τώρα με ακόμα περισσότερες ευθύνες στις οποίες είναι αντικειμενικά αδύνατον να ανταποκριθούν. Και σε περίπτωση καθυστέρησης στον έλεγχο και την επιβολή των όποιων διοικητικών κυρώσεων, ο οποιοσδήποτε παράνομος εκμεταλλευτής θα προσφεύγει στα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια και να παραγράφονται τα βεβαιωμένα ανομήματά του, όπως έγινε στην σκανδαλώδη περίπτωση της Eldorado.

Πολύ απλά, η χαρά του εκμεταλλευτή…

Κορινθιακός Κόλπος-Θαλάσσια NATURA 2000/Ναύπακτος 23-2-2018

 Ο Δήμος Ναυπακτίας και το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Ναυπάκτου, σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Προστασίας και Ορθολογικής Ανάπτυξης Κορινθιακού Κόλπου «Ο Αρίων», τις οικολογικές οργανώσεις, «Αλκυών», ΠΑΝΔΟΙΚΟ, την Οικολογική Κίνηση Πάτρας και τον Σύλλογο Παράκτιων Αλιέων Ναυπακτίας και Περιχώρων, συνδιοργάνωσαν εκδήλωση ενημέρωσης με θέμα «Η ανακήρυξη του Κορινθιακού Κόλπου ως προστατευόμενη περιοχή ενταγμένη στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο NATURA 2000». Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 23/2 στο κτίριο Ναυπακτία στο λιμάνι της Ναυπάκτου σε μια κατάμεστη αίθουσα.

Δείτε το βίντεο εδώ:

«Τοπίο Άγριας Φύσης» η κοιλάδα του Μόρνου

Φωκίδα δεν είναι μόνο οι Δελφοί και το Γαλαξίδι. Είναι και οι επιβλητικές βουνοκορφές της Οίτης, της Γκιώνας και των Βαρδουσιών, τα παρθένα δάση, τα κρυστάλλινα νερά. Εκεί η «άγρια φύση» έχει τον πρώτο ρόλο.

Πρόσφατα, η Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία και η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, δύο από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές οργανώσεις της χώρας μας, αναγνωρίζοντας την αξία των ψηλότερων και επιβλητικότερων ορέων της νότιας Ελλάδας, ζήτησαν με έκθεσή τους να κηρυχθεί η κοιλάδα του Μόρνου και των τριών αλπικών βουνών που την περιβάλλουν, Οίτη-Γκιώνα-Βαρδούσια, πρώτο «Τοπίο Άγριας Φύσης» της χώρας.

Οι δύο οργανώσεις τονίζουν ότι η κήρυξη προστατευόμενων περιοχών με τον ειδικό προσδιορισμό «Τοπίο Άγριας Φύσης» έχει προβλεφθεί σε νόμο του 1986 και του 2011 (για τη Διατήρηση της Βιοποικιλότητας), αλλά μέχρι τώρα κανένα αντίστοιχο τοπίο δεν προτάθηκε ως τέτοιο στη χώρα. «Στόχος της πρότασης μας», λέει στο «Πρακτορείο» ο Παναγιώτης Λατσούδης, δασολόγος, πρόεδρος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, «είναι τόσο η διατήρηση ενός μοναδικού τοπίου με χαρακτηριστικά τοπόσημα και μεγάλη οικολογική αξία, όσο και η ανάδειξη αυτής της σπουδαίας περιοχής, η οποία -παραδόξως- δεν έχει συμπεριληφθεί στους καταλόγους των περιοχών ιδιαίτερου φυσικού κάλλους».

Τι θεωρείται όμως φυσικό κάλλος στην εποχή μας και γιατί στην περίπτωση του Μόρνου μιλάμε για «άγρια φύση»; «Το φυσικό κάλλος στις μέρες μας αναγνωρίζεται ως μια «ρευστή» έννοια που αλλάζει με την πολιτιστική εξέλιξη. Ως εκ τούτου, φυσικό κάλλος μπορεί σήμερα να προσδίδεται ακόμη και σε μια περιοχή με ήπιες ή και έντονες ανθρώπινες δραστηριότητες αν και σε γενικές γραμμές συνδέεται με άσπιλες περιοχές, σχετικά ελεύθερες από τα αποτελέσματα της αστικοποίησης και βιομηχανοποίησης. Στην περίπτωση του Μόρνου όμως», σημειώνει ο κ. Λατσούδης, «δεν έχουμε απλά μια ήπια διαχειριζόμενη περιοχή αλλά έναν τόπο όπου η «άγρια φύση» έχει την πρωτοκαθεδρία. Ο προσδιορισμός «τοπίο άγριας φύσης» εμπεριέχει την έννοια του ιδιαίτερου φυσικού κάλλους αλλά προσδίδει μια ακριβή έννοια».

Η περιοχή όμως του Μόρνου έχει πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. «Η απομονωμένη περιοχή γύρω από τις πηγές του Μόρνου συνθέτει ένα από τα πλέον δραματικά, ποικίλα, αδιάσπαστα και σημαντικά τοπία ορεινής φύσης στην Ελλάδα» υπογραμμίζει ο κ. Λατσούδης και εξηγεί: «Γύρω από την λεκάνη του ποταμού εντοπίζονται οι ψηλότερες κορυφές βουνών της νότιας Ελλάδας, πυκνά δάση, μερικά από τα μεγαλύτερα υπαλπικά λιβάδια της χώρας αλλά και η μεγαλύτερη ορθοπλαγιά των Βαλκανίων. Η περιοχή αποτελεί καταφύγιο σπάνιων και απειλούμενων ζώων. Σε επίπεδο κάλλους, εκτός από το επιβλητικό ορεινό και δασικό τοπίο, η περιοχή χαρακτηρίζεται ακόμη από ανοιχτό ορίζοντα, αλλεπάλληλα επίπεδα θέασης, αδιάλειπτη εικόνα φυσικού περιβάλλοντος σε όλα τα σημεία του ορίζοντα και μια μοναδική ενιαία επό-πτευση πέντε διαφορετικών ζωνών βλάστησης που διαφοροποιούνται από την παραμεσογειακή έως την αλπική». Η κοιλάδα του Μόρνου είναι μια περιοχή σπάνιας ομορφιάς που πρέπει να προστατευθεί. Ας ελπίσουμε ότι θα είναι σύντομα επίσημα το πρώτο «Τοπίο Άγριας Φύσης» της Ελλάδας.

Μέλισσες σε αφανισμό, άνθρωπος σε κίνδυνο

 

 
 
 
 
«Όταν οι μέλισσες θα εξαφανιστούν, ο άνθρωπος θα πεθάνει στα αμέσως επόμενα τέσσερα χρόνια από την εξαφάνισή τους». Πρόκειται για ένα γνωμικό - πρόβλεψη που συμπυκνώνει τη σημασία των πολυτιμότερων εντόμων στον πλανήτη, των μελισσών που βρίσκονται αντιμέτωπες με τεράστια...μείωση του πληθυσμού τους σε όλο τον πλανήτη. Τι συμβαίνει;

Το 35% της διατροφής μας κινδυνεύει

Από τα τέλη του 1990, οι μελισσοκόμοι, κυρίως στην Ευρώπη και τη Β. Αμερική, είχαν διαπιστώσει, ότι οι πληθυσμοί των μελιφόρων μελισσών (οι μέλισσες που κατοικούν σε κυψέλες και παράγουν μέλι) μειώνονταν με ασυνήθιστα γρήγορους ρυθμούς. Οι μέλισσες αυτές είναι απαραίτητες για την παραγωγή της τροφής μας, γιατί επικονιάζουν τα φυτά.

Η επικονίαση, η γονιμοποίηση δηλαδή του άνθους για να γίνει καρπός, είναι το πολυτιμότερο αγαθό που προσφέρουν οι μέλισσες στον άνθρωπο και το περιβάλλον. Χωρίς την επικονίαση, η τροφή που καταλήγει στο πιάτο μας θα ήταν πολύ λιγότερη, καθώς το 1/3 των καλλιεργειών βασίζεται σε αυτήν.

Πάνω από το 35% της παγκόσμιας παραγωγής τροφής εξαρτάται από τα έντομα-επικονιαστές. Από τα 100 είδη καλλιεργειών, τα οποία παράγουν το 90% της παγκόσμιας τροφής, 71 επικονιάζονται από τις μέλισσες. Χωρίς αυτά, εκατομμύρια άνθρωποι και ζώα θα υπέφεραν από στέρηση τροφής. Στην Ευρώπη μόνο, πάνω από 4.000 είδη λαχανικών μεγαλώνουν χάρη στην ακούραστη δουλειά των μελισσών.
Ειδικότερα, καρποί όπως τα μήλα, οι φράουλες και τα αμύγδαλα θα εμφανίσουν απότομη πτώση. Η εξαφάνιση των μελισσών όμως θα έχει και καταστροφικές επιπτώσεις στην οικονομία, αν αναλογιστούμε, ότι η οικονομική αξία της επικονίασης των μελισσών αποτιμάται σε 265 δις δολάρια το χρόνο παγκοσμίως.

Γιατί εξαφανίζονται οι μέλισσες;

Η μεγαλύτερη απειλή για τις μέλισσες προέρχεται από τα χημικά φυτοφάρμακα υψηλής τοξικότητας που χρησιμοποιούνται στις βιομηχανικές καλλιέργειες. Αυτά τα πολύ επικίνδυνα φυτοφάρμακα, έχουν την ιδιότητα να κυκλοφορούν σε όλα τα μέρη του φυτού. Οι μέλισσες τα προσλαμβάνουν από τη γύρη και το νέκταρ, κάτι που βλάπτει το νευρικό τους σύστημα και πολύ συχνά τις οδηγεί στο θάνατο.

Οι ολοένα περισσότερες μονοκαλλιέργειες που προωθεί η βιομηχανική γεωργία και που έχουν οδηγήσει στη μείωση της βιοποικιλότητας και την καταστροφή πλούσιων σε ποικιλία οικοσυστημάτων. Οι μονοκαλλιέργειες αποτελούν μεγάλο κίνδυνο, γιατί οι μέλισσες για να επιβιώσουν θα πρέπει να τρέφονται από μία μεγάλη ποικιλία ανθοφόρων φυτών. Η Διεθνής Ένωση για την Προστασία της Φύσης (IUCN) εκτιμά, ότι θα εξαφανιστούν άλλα 20.000 ανθοφόρα φυτά τις επόμενες δεκαετίες. Αυτό επηρεάζει τις μέλισσες, που ζουν σε μελίσσια και ακόμα περισσότερο τις άγριες μέλισσες που χρειάζονται αδιατάρακτους βιότοπους για να χτίσουν τις φωλιές τους.

Όπως είναι γνωστό, μια μυστηριώδη ασθένεια που οδηγεί σε μαζικούς θανάτους μελισσών (που γονιμοποιούν προϊόντα και καλλιέργειες αξίας 30.000.000.000 δολαρίων στις ΗΠΑ) έχει ήδη αποδεκατίσει τον πληθυσμό της Apis mellifera στην Αμερική, στο σημείο όπου ένας κακός χειμώνας θα μπορούσε να μετατρέψει τεράστιες καλλιέργειες σε έρημο. Πρόσφατα μια νέα μελέτη εντόπισε μερικές από τις πιθανές αιτίες των θανάτων των μελισσών και τα μάλλον τρομακτικά αποτελέσματα δείχνουν, ότι κατάσταση θα είναι πολύ πιο δύσκολη, από ότι εθεωρείτο μέχρι σήμερα.

Οι επιστήμονες διεξάγουν έρευνες, για να βρουν το αίτιο για τη λεγόμενη διαταραχή κατάρρευσης αποικιών (Colony Collapse Disorder -CCD), που έχει εξαφανιστεί σύμφωνα με εκτιμήσεις 10 εκατομμύρια κυψέλες αξίας 2.000.000.000 δολαρίων, κατά τα τελευταία έξι χρόνια. Ως βασικοί ύποπτοι έχουν συμπεριληφθεί τα φυτοφάρμακα, τα παράσιτα και η κακή διατροφή.
Αλλά σε μια μοναδική στο είδος της έρευνα (που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLoSοι ONE) επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ και το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ έχουν εντοπίσει δηλητηριώδες κοκτέιλ φυτοφαρμάκων και μυκητοκτόνων, τα οποία μολύνουν τη γύρη, που συλλέγουν οι μέλισσες για τις κυψέλες τους.

Οι ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, μιλούν για αλληλεπίδραση πολλαπλών φυτοφαρμάκων, που επηρεάζουν την υγεία των μελισσών.

Η ιμιδακλοπρίδη (για παράδειγμα) είναι ένα χημικό εντομοκτόνο, που το ψεκάζουν σε φρούτα και λαχανικά. Οι επιστήμονες λένε, πως σκοτώνει τις μέλισσες, βάζοντας σε κίνδυνο ολόκληρη την αλυσίδα της ζωής.

Τώρα ο Καναδάς σκέφτεται, να την απαγορεύσει. Έχει ανοίξει δημόσια διαβούλευση, για να αποφασίσει, αλλά δέχεται πιέσεις από τις εταιρείες που βγάζουν δισ. από αυτό το δηλητήριο.
Ο Matt Shardlow, ειδικός στο ίδρυμα Buglife, δήλωσε: «Ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι διαχειρίζονται το τοπίο, βάζει τις μέλισσες σε τεράστιο κίνδυνο. Εκτός από τα αποδεδειγμένα νεονικοτινοειδή εντομοκτόνα, φαίνεται ότι ένα πολύ κοινό μυκητοκτόνο, θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει την αιτία της εξαφάνισης των μελισσών. Η χλωροθαλονίλη π.χ. είναι το πιο κοινό σπρέι φυτοφαρμάκων στο Ηνωμένο Βασίλειο».

Η λύση;

Αν πάρουμε άμεσα και δραστικά μέτρα την προώθηση της βιοποικιλότητας στην αγροτική γη και την προστασία των οικοσυστημάτων που είναι ακόμη ανέπαφα, μπορούμε να προσφέρουμε στις μέλισσες, το περιβάλλον που χρειάζονται.

Το πρώτο βήμα είναι, να εφαρμοστούνε νόμοι, που θα απαγορεύουν τη χρήση των χημικών που αφανίζουν τις μέλισσες. Τον Απρίλιο του 2013, με τη συμβολή της Greenpeace και άλλων οργανώσεων απαγορεύτηκαν τρία επικίνδυνα νεονικοτινοειδή φυτοφάρμακα από την πλειοψηφία των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εφαρμογή αυτής της απόφασης και η απόσυρση των φυτοφαρμάκων από την αγορά, είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα, για να σώσουμε τις μέλισσες.
Χρειάζεται, όμως, παράλληλα και λήψη μέτρων για την προώθηση της βιοποικιλότητας στην αγροτική γη και την προστασία των οικοσυστημάτων που είναι ακόμη ανέπαφα. Βήματα όπως να φτιάξουμε φράχτες από θάμνους και δέντρα και να δημιουργήσουμε περιοχές με άγρια λουλούδια, μαζί με δίκτυα βιοτόπων, μπορούν να βοηθήσουν τις μέλισσες.

Η βιολογική γεωργία χωρίς τη χρήση χημικών φυτοφαρμάκων πρέπει να επεκταθεί σε πολλές χώρες, αφού ο έλεγχος των ζιζανίων γίνεται μηχανικά και διατηρείται η βιοποικιλότητα. Η αμειψισπορά (εναλλαγή καλλιεργειών στο ίδιο χωράφι) μειώνει την πίεση των παράσιτων στα χωράφια και είναι ένα ακόμα μοντέλο φιλικής προς τις μέλισσες γεωργίας. Τα εθνικά πάρκα και οι κήποι με ντόπια φυτά ωφελούν τις μέλισσες, με την προϋπόθεση όμως ότι αποφεύγονται τα χημικά φυτοφάρμακα και προστατεύεται η ποικιλία σε φυτά και δέντρα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ψηφίσει για την πλήρη απαγόρευση των νεονικοτινοειδών στους αγρούς στις αρχές του 2018, με τα περισσότερα έθνη (συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου) να είναι υπέρ.

Ωστόσο, τα χημικά φυτοφάρμακα υψηλής τοξικότητας, που χρησιμοποιούνται στις βιομηχανικές καλλιέργειες και απειλούν τις μέλισσες και κατά συνέπεια το σύνολο της τροφικής αλυσίδας, ανήκουν σε πολυεθνικές εταιρείες, η δύναμη και το συμφέρον των οποίων για την ώρα επικρατεί.

Νέα των Περιβαλλοντικών Συλλόγων του Κορινθιακού

Ο ΚΑΙΡΟΣ ΣΤΟΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟ

Καιρός σήμερα και πρόγνωση καιρού για κάθε περιοχή

Κοινωνικη δικτυωση