Το MANKIND’S FOLLY, το νέο ντοκιμαντέρ του Γιώργου Αυγερόπουλου μας δείχνει σε real time πως καταστρέφεται με ταχείς ρυθμούς ο πλανήτης καθώς δεν λιώνουν απλά οι πάγοι στην Αρκτική, αλλά το πέρμαφροστ.

Βγαίνοντας από την κινηματογραφική αίθουσα μετά τη δημοσιογραφική προβολή, κανένας δημοσιογράφος δεν μιλούσε για το σενάριο, τη σκηνοθεσία, τη ροή της ταινίας. Μας είχε συνεπάρει το αίσθημα του κατεπείγοντος που έθετε το οποίο κρύβεται στον τίτλο της ταινίας  «Η Ύβρις της Ανθρωπότητας» και οι εικόνες αποκάλυψης «σαν εξώφυλλα των Pink Floyd» όπως παραδέχεται ο δημοσιογράφος στη συνέντευξη που ακολουθεί. Στα πηγαδάκι έπεφταν ερωτήματα του τύπου «πόσο χρόνο έχουμε;», «Μπορούμε να το αποτρέψουμε αν δεν ανατραπεί ο καπιταλισμός;», «Τι θα κάνουμε;».

Συγκλονισμένη ακόμα από όσα είδα κι έμαθα και από το σαφές πολιτικό σχόλιο της ταινίας, συνάντησα τον Γιώργο Αυγερόπουλο να απαντήσει στα παραπάνω με αφορμή την έξοδο της ταινίας, η οποία έχει ήδη εισπράξει τον Ειδικό Έπαινο Prix Europa 2025 (Βερολίνο), στους κινηματογράφους στις 15 Ιανουαρίου.

Η ταινία σου μας μεταφέρει κυριολεκτικά στην πληγή της Αρκτικής σήμερα και μας λέει με λίγα λόγια, ότι ό,τι ξέρουμε για το λιώσιμο των πάγων είναι παλιά υπόθεση. Σήμερα λιώνει το υπέδαφος (το πέρμαρφροστ) που ήταν παγωμένο επί αιώνες. Είχες εργαστεί ξανά εκεί το 2008 οπότε αντιλαμβάνεσαι τη μεταβολή. Πώς θα την περιέγραφες;

Ναι, είχα εργαστεί στην Αρκτική το 2007- 2008 και άρα, είχα ήδη δική μου εμπειρία και μπορώ να δω και να συγκρίνω τα πράγματα που κατέγραφα τότε με τα πράγματα που καταγράφουμε τώρα. 

Και πράγματι εκείνη την εποχή μιλούσαμε για την για την υποχώρηση του θαλάσσιου πάγου. Ότι λιώνει ο θαλάσσιος πάγος, μειώνεται, ανοίγουν οι θαλάσσιοι δρόμοι και  λιώνουν οι παγετώνες. Αυτά εξακολουθούν προφανώς να συμβαίνουν, αλλά τώρα έχουμε περάσει σε μια νέα πίστα  -να το πω έτσι- σε ένα άλλο επίπεδο, τελείως αφύσικο και τρομακτικό, το οποίο είναι το λιώσιμο του πέρμαφροστ, δηλαδή του επί χιλιετηρίδες παγωμένου εδάφους, που φυλάκισε μέσα του την εποχή των μαμούθ. 

Έχει φυλακίσει δηλαδή μέσα του, έχει καταψύξει μέσα του, τεράστιες ποσότητες οργανικής χλωρίδας και πανίδας. 

Το πέρμαφροστ  δεν είναι ευρέως γνωστό εδώ στην Ελλάδα. Τι είναι ακριβώς;

Δεν είναι όντως γνωστό και δεν αποδίδεται καλά στα ελληνικά για να το περιγράψει κανείς. Είναι χώμα, πέτρες, κλαριά, βράχοι, προϊστορικά ζώα, απομεινάρια δέντρων, γρασίδι, πάγος. Όλα αυτά μαζί σε έναν γεωλογικό σχηματισμό, ο οποίος είναι σκληρός σαν βράχος.

Ολόκληρες πόλεις λοιπόν χτίστηκαν πάνω στο πέρμαφροστ και στην Αλάσκα και στη Σιβηρία. Ειδικά στη Σιβηρία υπάρχουν πολύ μεγάλες πόλεις με χιλιάδες ανθρώπους, με κτήρια μεγάλα, χτισμένα πάνω στο πέρμαφροστ, που αυτή τη στιγμή επειδή λιώνει, τα σπίτια κινδυνεύουν να καταρρεύσουν, όπως αντιλαμβανόμαστε όλοι.

Δηλαδή όλες οι υποδομές του ανθρώπου, παντού στην Αρκτική -δίκτυα ηλεκτρισμού, πόλεις, σπίτια, κοινότητες, δρόμοι, εργοστάσια, οι εγκαταστάσεις των εταιρειών ορυκτών καυσίμων- έχουν χτιστεί πάνω στο πέρμαφροστ. Τώρα που το πέρμαφροστ λιώνει, όλες αυτές οι υποδομές κινδυνεύουν. 

Και οκ, αυτό θα μπορούσε κάποιος να το χαρακτηρίσει ως ένα τοπικό πρόβλημα, καθώς για παράδειγμα δεκάδες κοινότητες στην Αλάσκα έχουν ζητήσει τη μετεγκατάστασή τους σε ασφαλέστερα εδάφη, ενώ στη Σιβηρία υπολογίζεται ότι η ρωσική οικονομία θα αντιμετωπίσει μεγάλες ζημίες -πάνω από 100 δισεκατομμύρια δολάρια- εάν το λιώσιμο συνεχιστεί με τους ίδιους ρυθμούς που συμβαίνει σήμερα. 

Οι επιστήμονες είναι εξαιρετικά απαισιόδοξοι, λέγοντας ότι μέχρι το τέλος του αιώνα θα έχει εξαφανιστεί το ανώτερο στρώμα του πέρμαφροστ, δηλαδή τα πρώτα 3 – 5 μέτρα από το 80% της περιοχής που υπάρχει μέχρι σήμερα,  με τρομακτικές συνέπειες όχι μόνο για τις περιοχές τις συγκεκριμένες και τους ανθρώπους που ζουν εκεί (περίπου 3,5 εκατομμύρια άνθρωποι υπολογίζεται ότι θα επηρεαστούν από αυτή την μεταβολή) αλλά και για ολόκληρο τον πλανήτη. 

Πώς θα επηρεάσει τον υπόλοιπο  πλανήτη;

Το πέρμαφροστ έχει φυλακίσει μέσα του τεράστιες ποσότητες προϊστορικής χλωρίδας και πανίδας από την εποχή των μαμούθ. Όλη αυτή η οργανική ύλη που ξερνάει το πέρμαφροστ σήμερα από τα σωθικά του, έρχεται στην επιφάνεια και λιώνει στο σήμερα. Αποσυντίθεται στο σήμερα, απελευθερώνοντας στην ατμόσφαιρα τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και μεθανίου που είναι αέρια του θερμοκηπίου, αλλάζοντας το κλίμα του 21ου αιώνα. 

Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι μέσα στο πέρμαφροστ έχει παγιδευτεί με ασφάλεια ήδη η διπλάσια ποσότητα άνθρακα που υπάρχει στον πλανήτη σήμερα. Επομένως, αν όλος αυτός ο άνθρακας έρθει στην επιφάνεια και μετατραπεί σε διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο εξαιτίας της αποσύνθεσης, τότε τα αέρια του θερμοκηπίου θα αυξηθούν τρεις φορές στην ατμόσφαιρα, κάτι που θα επιβαρύνει τρομακτικά την υπερθέρμανση του πλανήτη σε μία συνεχή, αέναη λούπα, ένα feedback loop, όπως το χαρακτηρίζουν. 

Η υπερθέρμανση του πλανήτη λιώνει πέρμαφροστ, απελευθερώνονται από το πέρμαφροστ τα αέρια του θερμοκηπίου, ανεβαίνουν στην ατμόσφαιρα, θερμαίνεται ακόμη περισσότερο η ατμόσφαιρα, θερμαίνεται ακόμη περισσότερο πέρμαφροστ και άλλα αέρια του θερμοκηπίου και πάει λέγοντας. Ένας τέτοιος φαύλος κύκλος. Είναι τεράστια η  μεταβολή που συμβαίνει σήμερα. 

Διαβάστε την συνέχεια στο https://tvxs.gr/news/perivallon/giorgos-aygeropoylos-sto-tvxs-katagrapsame-eikones-apokalypsis-o-planitis-katastrefetai/

27/04/2026