Απόψεις: Το Μεγάλο Ξεπούλημα της Υπαίθρου: Όταν το «Πράσινο» Γίνεται το Νέο Μαύρο της Ελλάδας

Υπάρχει μια Ελλάδα που σβήνει αθόρυβα, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, τις κοσμικές δεξιώσεις των υπουργείων και τις γυαλιστερές παρουσιάσεις πολυεθνικών ομίλων.

Είναι η Ελλάδα των βουνών, των δασικών δρόμων, των απομονωμένων χωριών. Η Ελλάδα του κτηνοτρόφου που παλεύει με τα στοιχεία της φύσης, του μικρού αγρότη που ματώνει για να κρατήσει τη γη των προγόνων του, του κοινοτικού καφενείου που στεγάζει τις τελευταίες ελπίδες μιας γερασμένης κοινότητας. Αυτή η Ελλάδα δεν εμφανίζεται στους αναπτυξιακούς χάρτες της Αθήνας. Ή, για να ακριβολογούμε, εμφανίζεται μόνο με έναν τρόπο: ως ένα τεράστιο, ανεκμετάλλευτο «οικόπεδο» έτοιμο προς κατάληψη.

Με την ενεργοποίηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΦΕΚ Δ’ 694/19.8.2026), η πολιτική ηγεσία πανηγυρίζει. Μας μιλούν για «αυστηρούς κανόνες», «πράσινη μετάβαση» και «ενεργειακή υπερδύναμη». Πίσω όμως από τα εύηχα συνθήματα και τις τεχνοκρατικές εκθέσεις, η πραγματικότητα κραυγάζει. Δεν ζούμε μια ενεργειακή μετάβαση· ζούμε μια βίαιη αναδιάταξη της γης, μια γιγαντιαία μεταφορά πλούτου και ελέγχου των φυσικών πόρων από την τοπική κοινωνία στα χέρια ελάχιστων επιχειρηματικών ομίλων.

Τα νούμερα αποκαλύπτουν το μέγεθος του παραλόγου. Ήδη από τον Ιούλιο του 2026, ο ΑΔΜΗΕ ανακοίνωσε ότι η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ άγγιξε τα 19 GW, ενώ άλλα 13 GW έχουν λάβει όρους σύνδεσης. Ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ παραδέχεται ότι οι εθνικοί στόχοι για το 2030 έχουν ουσιαστικά επιτευχθεί ήδη από σήμερα. Κι όμως, η μανία της τσιμεντοποίησης των βουνών δεν σταματά. Αν οι στόχοι πιάστηκαν, γιατί συνεχίζουμε να ισοπεδώνουμε κορυφογραμμές; Γιατί μετατρέπουμε παραγωγικά χωράφια σε θάλασσες από καθρέφτες και ανεμογεννήτριες; Πόσα ακόμη βουνά πρέπει να ακρωτηριαστούν για να χορτάσει η απληστία των επενδυτικών funds;

Η απάντηση είναι απλή: η ενέργεια σταμάτησε να είναι δημόσιο αγαθό και μετατράπηκε σε πεδίο κερδοσκοπίας. Όμιλοι-κολοσσοί —όπως η ΔΕΗ με το επενδυτικό μαμούθ των 10,1 δισ. ευρώ για την τριετία 2026-2028— σαρώνουν τα πάντα. Παράγουν, μεταφέρουν, αποθηκεύουν και πουλούν ενέργεια, ελέγχοντας πλήρως την αλυσίδα. Στο ενδιάμεσο, ο παραγωγός της υπαίθρου συμπιέζεται μέχρι εξοντώσεως. Όταν η γη αποκτά μεγαλύτερη χρηματιστηριακή αξία ως «ενεργειακό asset» παρά ως καλλιεργήσιμος αγρός, ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος πετάγονται στο περιθώριο. Εκδιώκονται από τον τόπο τους, όχι με τη βία, αλλά με την οικονομική ασφυξία.

Το έγκλημα όμως δεν σταματά στην παραγωγή. Επεκτείνεται στην ίδια την επιβίωση του φυσικού μας πλούτου, μέσα από έναν φαύλο, εξοργιστικό κύκλο.

Επί δεκαετίες, η παρουσία του ανθρώπου στην ύπαιθρο —του υλοτόμου, του κτηνοτρόφου, του δασικού υπαλλήλου— αποτελούσε τη φυσική ασπίδα προστασίας των δασών μας. Όταν διώχνεις τον άνθρωπο από το δάσος, το καταδικάζεις να καεί. Και όταν το δάσος καεί, τότε εμφανίζεται το κράτος-εργολάβος. Μετατρέπουμε την καταστροφή σε πεδίο κερδοφορίας!

Τα νούμερα προκαλούν ίλιγγο. Τα προγράμματα πρόληψης AntiNero έχουν ξεπεράσει τα 667 εκατομμύρια ευρώ τα τελευταία χρόνια. Μόνο το AntiNero V-PLUS του 2026 αγγίζει τα 82 εκατομμύρια ευρώ σε 19 συμβάσεις, ενώ το AntiNero III σκαρφάλωσε στα 310 εκατομμύρια μέσω ΤΑΙΠΕΔ και Ταμείου Ανάκαμψης. Εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ δημόσιου χρήματος ρέουν σε εργολαβίες καθαρισμών και διανοίξεων.

Και εδώ τίθεται το αμείλικτο ερώτημα που οφείλει να ξεσηκώσει κάθε σκεπτόμενο πολίτη: Ποιοι είναι οι ανάδοχοι αυτών των εκατομμυρίων;

Ποιοι πραγματικά καρπώνονται τα κονδύλια της δασοπροστασίας; Υπάρχουν επιχειρηματικά σχήματα και κατασκευαστικοί όμιλοι που από τη μία εισπράττουν κρατικό χρήμα για να «καθαρίσουν» ή να «προστατεύσουν» δάση και από την άλλη δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων στις ίδιες ή γειτονικές περιοχές;

Αν συμβαίνει αυτό —έστω και σε μία περίπτωση— δεν μιλάμε απλώς για πολιτική αποτυχία. Μιλάμε για μια χιονοστιβάδα σύγκρουσης συμφερόντων. Μιλάμε για ένα οικονομικό οικοσύστημα που θησαυρίζει σε όλα τα στάδια: «αδειάζουμε την ύπαιθρο – καίγεται το δάσος – παίρνουμε την εργολαβία καθαρισμού – φυτεύουμε ανεμογεννήτριες στο γυμνό βουνό».

Δεν χρειαζόμαστε άλλες θεωρίες συνωμοσίας. Χρησιμοποιούμε τη λογική και απαιτούμε το αυτονόητο: ΠΛΗΡΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΩΡΑ.

• Ανοίξτε τα εταιρικά μητρώα!
• Δώστε στη δημοσιότητα όλες τις συμβάσεις του AntiNero!
• Αποκαλύψτε τις διασταυρούμενες συμμετοχές μεταξύ εργολάβων δασοπροστασίας και επενδυτών ΑΠΕ!

Δεν είναι δυνατόν το δημόσιο χρέος της χώρας να εκτινάσσεται στα 400,5 δισεκατομμύρια ευρώ (στοιχείο πρώτου τριμήνου 2026) και την ίδια στιγμή το κράτος να ξεπουλά υποδομές, γη και νερό, λειτουργώντας ως τροχονόμος συμφερόντων. Μας μιλούν για την «Agenda 2030» του ΟΗΕ και για «βιώσιμη ανάπτυξη». Αλλά ποια βιωσιμότητα υπάρχει όταν τα χωριά ερημώνουν, τα σχολεία κλείνουν, οι παραγωγοί αφανίζονται και τα βουνά μας μετατρέπονται σε βιομηχανικές ζώνες;

Αυτή δεν είναι πράσινη μετάβαση. Είναι η καταπράσινη απάτη του αιώνα. Είναι ο βίαιος εκτοπισμός της κοινωνίας από τον πλούτο της.

Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από άλλες χαρτογραφημένες επενδύσεις πάνω σε νεκρές ζώνες. Η Ελλάδα έχει ανάγκη από ανθρώπους πάνω στη γη. Έχει ανάγκη τον ζωντανό αγρότη που καλλιεργεί, τον κτηνοτρόφο που κρατά την ύπαιθρο ζωντανή, τον δασοφύλακα που προστατεύει το δάσος κάθε μέρα και όχι κατόπιν εορτής με εργολαβίες. Έχει ανάγκη από μικρά χωριά με παιδικές φωνές και ανοιχτά καφενεία.

Αν δεν ξεσηκωθούμε σήμερα, αν δεν απαιτήσουμε να σταματήσει αυτό το περιβαλλοντικό και κοινωνικό έγκλημα, το μέλλον είναι προδιαγεγραμμένο. Σε λίγα χρόνια θα κοιτάμε τον χάρτη και θα βλέπουμε μια χώρα γεμάτη «πράσινες» επενδύσεις, αλλά άδεια από Έλληνες. Ένα απέραντο, περιφραγμένο οικόπεδο, όπου οι πολίτες θα είναι ξένοι στον ίδιο τους τον τόπο.

Ήρθε η ώρα να πούμε το μεγάλο ΩΣ ΕΔΩ. Η γη, τα δάση και η ενέργεια ανήκουν στην κοινωνία — όχι στους εργολάβους της «μετάβασης».

*Δρ. Βασίλης Λύκος

Political Analyst 

Biologist – PhD in Risk Assesment & Integrated Environmental Management

MSc in Integrated Coastal Zone Management 

University of Crete 

 

Regional Councilor of the Region of Central Greece 

Regional Unit of Euboea 

 Πηγή: militaire.gr

31/08/2026